Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

पूजयामास धर्मात्मा धूपमाल्यानुलेपनैः । वसिष्ठकथितैश्चैव ह्यष्टषष्टिसमन्वितैः । नामभिः सूर्यदेवेशं तुष्टाव प्राञ्जलिः प्रभुम्

pūjayāmāsa dharmātmā dhūpamālyānulepanaiḥ | vasiṣṭhakathitaiścaiva hyaṣṭaṣaṣṭisamanvitaiḥ | nāmabhiḥ sūryadeveśaṃ tuṣṭāva prāñjaliḥ prabhum

ผู้ทรงธรรมผู้นั้นบูชาด้วยธูป พวงมาลัย และเครื่องลูบไล้หอม; แล้วด้วยพระนามศักดิ์สิทธิ์หกสิบแปดประการที่วสิษฐะกล่าวไว้ เขาประนมมือสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้า—พระสุริยเทพ ผู้เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวง

पूजयामासworshipped
पूजयामास:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट् (परिप्रश्न/परोक्शभूत; perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी): धर्मस्य आत्मा; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
धूपincense
धूप:
Karana (Part of instrument set/करण)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
माल्यgarlands
माल्य:
Karana (Part of instrument set/करण)
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
अनुलेपनैःwith unguents/anointments
अनुलेपनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअनुलेपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण (means)
धूपमाल्यानुलेपनैःwith incense, garlands, and unguents
धूपमाल्यानुलेपनैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootधूप + माल्य + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (समाहार/इतरेतर); तृतीया (3rd), बहुवचन; करण
वसिष्ठकथितैःtold by Vasiṣṭha
वसिष्ठकथितैः:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसिष्ठ + कथित (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया/षष्ठीभावः): वसिष्ठेन कथितैः; पुल्लिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (नামभिः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; causal/emphatic)
अष्टषष्टिsixty-eight
अष्टषष्टि:
Karma (Numerical qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट + षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-द्वन्द्व (8+60=68); प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
समन्वितैःendowed with/consisting of
समन्वितैः:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle used adjectivally); तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (नামभिः)
अष्टषष्टिसमन्वितैःconsisting of sixty-eight
अष्टषष्टिसमन्वितैः:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टषष्टि + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: अष्टषष्ट्या समन्वितैः; तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (नামभिः)
नामभिःwith (the) names
नामभिः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण (means: by names)
सूर्यदेवेशम्the Lord of the Sun-gods (Sun Lord)
सूर्यदेवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य + देव + ईश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: सूर्यदेवानाम् ईशः; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; स्तुत्य/पूज्य कर्म
तुष्टावpraised
तुष्टाव:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
प्राञ्जलिःwith joined palms
प्राञ्जलिः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (धर्मात्मा)
प्रभुम्the Lord/master
प्रभुम्:
Karma (Apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सूर्यदेवेशम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A righteous devotee stands in añjali before a radiant Sūrya icon/mandala, offering incense smoke, garlands, and sandal/unguents; a sage-like aura of Vasiṣṭha’s transmitted nāma-list frames the act as scriptural worship.

V
Vasiṣṭha
S
Sūrya
B
Bhāskara
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Devotion becomes complete when outer worship (pūjā) is joined with inner reverence and sacred name-praise (nāma-stuti) received through ṛṣi-tradition.

The worship occurs in the Prabhāsa-kṣetra setting established in the preceding verse, connected with a Sun-shrine tradition (Bhāskara/Citrāditya).

Pūjā with incense, garlands, and unguents, and praising Sūrya via a set of sixty-eight names attributed to Vasiṣṭha.