Adhyaya 138
อัธยายะนี้กล่าวในสำนวนเผยพระดำรัสแบบไศวะว่า “อีศวรอุวาจ” โดยระบุตำแหน่งศาลเจ้าตฤณบินทวีศวรไว้ในทิศตะวันตกของประภาสเกษตร และบรรยายว่าอยู่ภายในขอบเขต “ห้าธนุ” อันเป็นแดนศักดิ์สิทธิ์ที่มหิมาแห่งศิวลึงค์ปรากฏเด่นชัดและให้ผลบุญยิ่งนัก ความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่อธิบายด้วยตำนานตบะของฤๅษีตฤณบินทุ ผู้บำเพ็ญตบะอย่างเคร่งครัดยาวนาน โดยมีวัตรประจำเดือนคือ ดื่มเพียงหยดน้ำหนึ่งหยดจากปลายหญ้ากุศะ แสดงถึงความสำรวม อดกลั้น และภักติอันแรงกล้า ด้วยการบูชาอีศวรอย่างต่อเนื่อง ท่านบรรลุ “สิทธิสูงสุด” ใน “เกษตรปราภาสิกอันเป็นมงคล” อัธยายะนี้จึงเป็นมหาตมยะย่อที่บอกพิกัดสถานที่ เล่าเหตุแห่งการสถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ และย้ำแบบอย่างตบะ-ภักติเป็นรากฐานแห่งพลังทางจิตวิญญาณของศาลเจ้า
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे धनुपां पञ्चके स्थितम् । तृणबिन्द्वीश्वरंनाम तीव्रभक्त्या प्रतिष्ठितम्
พระอีศวรตรัสว่า: ณ ส่วนทิศตะวันตกของแดนนั้น ห่างออกไปห้าธนู มีศาสนสถานนามว่า ตฤณบินทวีศวร ตั้งอยู่—ซึ่งได้รับการสถาปนาด้วยภักติอันแรงกล้า
Verse 2
कृत्वा महत्तपो देवि तृणबिंदुमु नीश्वरः । मासिमासि कुशाग्रेण जलबिंदुं निपीय वै
ข้าแต่เทวี เมื่อบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่แล้ว ฤๅษีผู้เป็นอีศวรนามตฤณบินทุ ได้ดื่มเพียงหยดน้ำเดียวจากปลายหญ้ากุศะ เดือนแล้วเดือนเล่า
Verse 3
संवत्सराण्यनेकानि एवमाराध्य चेश्वरम् । संप्राप्तं परमां सिद्धिं क्षेत्रे प्राभासिके शुभे
ดังนี้ เมื่อบูชาองค์อีศวรตามวิธีนี้ตลอดหลายปี ในกษेत्रศักดิ์สิทธิ์ปรภาสอันเป็นมงคล ย่อมบรรลุสิทธิอันสูงสุด
Verse 138
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तृणबिंद्वीश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณะ—ในสังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก ในภาคที่เจ็ดชื่อปรภาสขันฑะ ในส่วนแรกว่าด้วยปรภาสกษेत्रมหาตมยะ—จบลงเป็นอธยายที่ ๑๓๘ ชื่อ “พรรณนามหิมาแห่งตฤณบินทวีศวร”