Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

नन्दिकेश्वर उवाच । देव तत्र गतोऽहं वै यत्र ते योगिनः स्थिताः । सन्तोषितो न चैवाहं केनचित्तत्र संस्थितः

nandikeśvara uvāca | deva tatra gato'haṃ vai yatra te yoginaḥ sthitāḥ | santoṣito na caivāhaṃ kenacittatra saṃsthitaḥ

นันทิเกศวรกล่าวว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพระองค์ได้ไปยังที่ซึ่งโยคีของพระองค์พำนักอยู่จริง แต่ผู้ใดที่อยู่ ณ ที่นั้นก็หาได้ทำให้ข้าพระองค์พอใจไม่”

नन्दिकेश्वरःNandikeśvara
नन्दिकेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिकेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—नन्दिन् + ईश्वर (षष्ठी-तत्पुरुषः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
देवO god/lord
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
गतःgone
गतः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक देशवाचक (relative locative adverb)
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष सर्वनाम; षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
योगिनःyogins
योगिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
स्थिताःwere stationed/abiding
स्थिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सन्तोषितःsatisfied/pleased
सन्तोषितः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeVerb
Rootसन्तोषय् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (restrictive/emphatic particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
केनचित्by anyone/with anyone
केनचित्:
Karana (Instrument/Agentive means/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग प्रयोग; तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; अनिश्चितार्थे ‘चित्’ (indefinite)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
संस्थितःremained/was staying
संस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Nandikeśvara

Tirtha: Yogin-sthāna near Kailāsa (implied)

Type: kshetra

Listener: Śiva (Devā)

Scene: Nandikeśvara stands before Śiva (unseen or enthroned), reporting: he went to the yogins’ place but found no satisfaction; yogins in the background remain motionless in meditation.

N
Nandikeśvara
Ś
Śiva (Deva)
Y
Yogins

FAQs

Spiritual titles (like ‘yogin’) must be matched by humility and proper conduct toward Śiva’s service and messengers.

Prabhāsa-kṣetra, where the narrative tests the authenticity of ascetic virtue.

None directly; it is a report about the yogins’ behavior.