Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

भक्तिमुक्ति प्रदो देवि व्याधिदुःखविनाशकृत् । तस्य तेजोद्भवैर्व्याप्तं रेणुभिः पञ्चयोजनम्

bhaktimukti prado devi vyādhiduḥkhavināśakṛt | tasya tejodbhavairvyāptaṃ reṇubhiḥ pañcayojanam

ข้าแต่เทวี พระองค์ประทานภักติและโมกษะ และทรงทำลายโรคภัยกับความทุกข์ โธุลีที่บังเกิดจากรัศมีเดชของพระองค์แผ่ซ่านครอบคลุมถึงห้าโยชน์

भक्तिdevotion
भक्ति:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘भक्तिम्’ (कर्म)
मुक्तिliberation
मुक्ति:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘मुक्तिम्’ (कर्म)
प्रदःgiver/bestower
प्रदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-दा (धातु)
Formकृदन्त; कर्तरि (ण्वुल्/अच्-प्रत्ययान्त) ‘प्रद’ = दाता; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (देवस्य)
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
व्याधिof disease
व्याधि:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासपूर्वपद
दुःखof suffering
दुःख:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासपूर्वपद
विनाशकृत्one who destroys
विनाशकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-नश् (धातु) + कृ (धातु)
Formकृदन्त-समास; ‘विनाशं करोति’ इति उपपद-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (देवस्य)
तस्यof him/of that (deity)
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
तेजःradiance
तेजः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासपूर्वपद
उद्भवैःby the products/originations
उद्भवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘उद्भवैः’ (instrumental)
व्याप्तम्is pervaded/spread
व्याप्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-आप् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि—‘is pervaded’
रेणुभिःby dust-particles
रेणुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
पञ्चयोजनम्(an extent of) five yojanas
पञ्चयोजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च योजने प्रमाणम्)

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (tejo-reṇu-vyāpti area)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A wide aerial vision of Prabhāsa: golden dust-like particles emanate from Surya’s radiance, forming a luminous mandala over the land; pilgrims within the glow are shown relieved of illness and grief, hands raised in devotion.

D
Devī
D
Divākara/Sūrya (implied)

FAQs

True tīrtha-devotion yields both worldly relief (health, removal of sorrow) and the highest aim (mokṣa).

The Sūrya-associated Arkasthala region within Prabhāsa-kṣetra, described as pervading a five-yojana area.

No explicit rite is named; the verse gives phalaśruti (benefits) and the sanctified spatial extent.