Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

तत्रैव ऋषिपञ्चम्यां प्राप्ते भाद्रपदे शुभे । अक्षमालेश्वरं पूज्य मुच्यते नारकाद्भयात्

tatraiva ṛṣipañcamyāṃ prāpte bhādrapade śubhe | akṣamāleśvaraṃ pūjya mucyate nārakādbhayāt

ณ ที่นั้นเอง เมื่อถึงวันฤๅษิปัญจมีในเดือนภัทรปทอันเป็นมงคล ผู้ใดบูชาอักษมาลेशวร ผู้นั้นย่อมพ้นจากความหวาดกลัวแดนนรก

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis/only)
ऋषिपञ्चम्याम्on Ṛṣi-pañcamī (festival day)
ऋषिपञ्चम्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋषि + पञ्चमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (ऋषीणां पञ्चमी)
प्राप्तेwhen (it) has arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) सप्तमी, एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-रूपे (सप्तमी-सम्बन्धे)
भाद्रपदेin Bhādrapada (month)
भाद्रपदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाद्रपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासनाम
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (भाद्रपदे)
अक्षमालेश्वरम्Akṣamāleśvara
अक्षमालेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षमाला + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
पूज्यhaving worshipped
पूज्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपूज् (धातु) + यत् → पूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formल्यबन्त/तुमुनर्थक-प्रयोगे क्त्वार्थ-समकक्षः; here as absolutive sense ‘having worshipped’ (gerundial usage)
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
नारकात्from hellish
नारकात्:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootनारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; विशेषणम् (भयात्)
भयात्fear
भयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Īśvara (Śiva) (deduced from Adhyāya 130 explicitly beginning with “Īśvara uvāca”, and continuity of instruction)

Tirtha: Akṣamāleśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: On Bhādrapada Ṛṣi-pañcamī, pilgrims gather at Akṣamāleśvara; a priest performs abhiṣeka, devotees hold rosaries (akṣamālā) and offer bilva; the mood is protective and serene, dispelling fear of hell.

A
Akṣamāleśvara
Ṛṣi-pañcamī
B
Bhādrapada
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Timely worship (pūjā) aligned with sacred calendrical observances is praised as a direct path to protection and purification.

Prabhāsa-kṣetra, with emphasis on the shrine of Akṣamāleśvara.

Perform pūjā to Akṣamāleśvara on Ṛṣi-pañcamī occurring in the month of Bhādrapada.