Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

सहस्रकृत्वस्तस्यैव भुक्तेऽन्ने यत्फलं भवेत् । तदन्त्यजानामन्नेन सकृद्भुक्तेन वै भवेत्

sahasrakṛtvastasyaiva bhukte'nne yatphalaṃ bhavet | tadantyajānāmannena sakṛdbhuktena vai bhavet

และผลที่เกิดจากการกินอาหารนั้นถึงพันครั้ง ย่อมเกิดขึ้นแน่นอนเพียงด้วยการกินครั้งเดียวซึ่งอาหารของพวกอันตยะชะ ผู้ถูกถือว่าอยู่นอกระเบียบสังคม.

सहस्रकृत्वःa thousand times
सहस्रकृत्वः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रकृत्वस् (प्रातिपदिक; सहस्र + कृत्वस्)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb), द्विगुसमासः
तस्यof that (person/thing)
तस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphasis)
भुक्तेwhen (it is) eaten
भुक्ते:
Adhikaraṇa (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formभुज् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘भुक्ते (सति)’
अन्नेin/with food
अन्ने:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
यत्which/that
यत्:
Sambandha (Relative pronoun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्that (result)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अन्त्यजानाम्of outcastes (antyajas)
अन्त्यजानाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्त्यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अन्नेनby/with food
अन्नेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सकृत्once
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb)
भुक्तेनby eating (having eaten)
भुक्तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formभुज् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphasis/assurance)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Narrative voice in Prabhāsakṣetra-māhātmya (contextual Purāṇic instruction; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A final rung in a moral ladder: a pilgrim climbs steps labeled with prior prohibitions; the top step is marked 'antyaja-anna' as a single step that drops the pilgrim into a shadowed pit, while the Prabhāsa shrine remains a steady beacon, implying the need for discipline to reach it.

A
Antyaja

FAQs

The text intensifies its warning by ranking consequences, urging strict discipline in what a pilgrim accepts as food.

Prabhāsakṣetra, presented as a place where purity and restraint are integral to pilgrimage merit.

None directly; it is a doctrinal warning about food-source purity.