Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

रावणोऽपि स संतुष्टो भूयोभूयो महेश्वरम् । पूजयित्वा च तल्लिंगं समारुह्य च पुष्पकम् । त्रैलोक्यविजयाकांक्षी इष्टं देशं जगाम ह

Transliteration

rāvaṇo'pi sa saṃtuṣṭo bhūyobhūyo maheśvaram | pūjayitvā ca talliṃgaṃ samāruhya ca puṣpakam | trailokyavijayākāṃkṣī iṣṭaṃ deśaṃ jagāma ha

Translation

ราวณะเองก็ปลาบปลื้ม บูชาพระมหेशวรและลึงค์นั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า. แล้วขึ้นสู่ปุษปกวิมาน ด้วยความปรารถนาจะพิชิตไตรโลก จึงออกเดินทางไปยังถิ่นที่ตนประสงค์.

Word by Word

• रावणः: Rāvaṇa
• रावणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम

• संतुष्टः: satisfied
• संतुष्टः: Karta-dharma (Predicate adjective/कर्तृधर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम् + तुष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपसर्गः—सम्; धातुः—तुष् (तोषे)

• भूयः: again
• भूयः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
• Form: अव्ययम्; पुनरर्थक-क्रियाविशेषणम् (adverb: again)

• भूयः: again
• भूयः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
• Form: अव्ययम्; पुनरर्थक-क्रियाविशेषणम्

• महेश्वरम्: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund); धातुः—पूज् (पूजायाम्)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• तत्-लिङ्गम्: that liṅga
• तत्-लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (तत् लिङ्गम् = तस्य लिङ्गम्)

• समारुह्य: having mounted
• समारुह्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + रुह् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वा-अर्थे अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund); उपसर्गाः—सम्, आ; धातुः—रुह् (आरोहे)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• पुष्पकम्: Puṣpaka (the aerial car)
• पुष्पकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्पक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• त्रैलोक्य-विजय-आकाङ्क्षी: desiring conquest of the three worlds
• त्रैलोक्य-विजय-आकाङ्क्षी: Karta-dharma (Predicate adjective/कर्तृधर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + विजय (प्रातिपदिक) + आकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (त्रैलोक्यस्य विजयम् आकाङ्क्षति इति)

• इष्टम्: desired, chosen
• इष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्

• देशम्: place, region
• देशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—गम् (गत्यर्थः)

• ह: indeed (particle)
• ह: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; स्मरण/खल्वर्थक-निपातः (expletive particle)

Speaker

Narrator (contextual; within Śiva–Pārvatī discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-liṅga (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rāvaṇa, satisfied, offers repeated worship to the liṅga, then ascends the gleaming Puṣpaka vimāna; the shrine recedes as the aerial car rises over the sea-coast.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Maheśvara (Śiva)
• Rāvaṇeśvara liṅga
• Puṣpaka vimāna
• trailokya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even great power-seekers are shown relying on worship; the text contrasts devotion’s efficacy with the ambiguity of worldly ambition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāvaṇeśvara within Prabhāsa Kṣetra, where Rāvaṇa worships the liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repeated worship (bhūyo-bhūyaḥ pūjā) of Śiva and the liṅga; no further procedural detail is given.