Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 123

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye rāvaṇeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma trayorviśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ดังนี้ จบบทที่ ๑๒๓ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งราวเณศวร” ในประภาสขันฑะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ในเอกาศีติสาหัสรีสังหิตา ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; वाक्यसमाप्तिसूचक-निपातः (quotative/end marker)

• श्री-स्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कान्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; कर्मधारयः

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; द्विगु-समासः (एकाशीतिसहस्रसंख्यायुक्ता)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम्

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम्

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the glory of Rāvaṇeśvara
• रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Karta/Pratijna (Heading/विषय-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (रावणेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (marker: 'named')

• त्रयोविंशति-उत्तर-शततमः: one hundred and twenty-third
• त्रयोविंशति-उत्तर-शततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; संख्यावाचक-तत्पुरुषः (शततमः, तस्मात् त्रयोविंशत्युत्तरः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta/Pratijna (Heading/विषय)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

Speaker

Colophon / Redactional marker

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāvaṇeśvara (within Prabhāsakṣetra)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style colophon scene: sages and a divine narrator conclude a chapter; in the background, the coastal Prabhāsa landscape with a Śiva-liṅga shrine labeled Rāvaṇeśvara, conch-shell sea, and temple flags.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra-māhātmya
• Rāvaṇeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon; its purpose is to authenticate and title the chapter rather than teach doctrine directly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, via the chapter title focused on Rāvaṇeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a structural/end-of-chapter marker.