Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 84
ईश्वर उवाच । ततस्तस्यास्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना चेयं प्रख्याता सुमहानदी । तृतीयं च सुतं जज्ञे श्राद्धदेवं मनुं शुभम्
īśvara uvāca | tatastasyāstu saṃjajñe bhartṛśāpena tena vai | yamaśca yamunā ceyaṃ prakhyātā sumahānadī | tṛtīyaṃ ca sutaṃ jajñe śrāddhadevaṃ manuṃ śubham
อีศวรตรัสว่า ด้วยคำสาปของสวามีนั้น นางจึงให้กำเนิดพระยม และแม่น้ำยมุนานี้ อันเลื่องชื่อว่าเป็นมหานที และบุตรองค์ที่สาม นางให้กำเนิดมนูผู้เป็นมงคล เทพผู้เป็นประธานแห่งพิธีศราทธ์
Īśvara (narrator)
Tirtha: Yamunā
Type: river
Listener: Implied audience within the Prabhāsa-māhātmya dialogue frame
Scene: Under the narrator’s voice, the results of the husband’s curse unfold: Yama appears as a solemn, dark-hued dharma figure; Yamunā manifests as a majestic river-goddess; Manu appears as a serene lawgiver associated with śrāddha rites.
FAQs
It portrays cosmic administration—death (Yama), purification and flow (Yamunā), and ancestral rites (Śrāddha/Manu)—as dharmic structures emerging through karmic causality.
While the chapter belongs to Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, this verse explicitly highlights Yamunā as a renowned sacred river within Hindu tīrtha geography.
Śrāddha is referenced via “Śrāddhadeva Manu,” indicating the sanctity and dharmic importance of ancestral offerings, though no procedure is detailed here.