Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 187

मेनका सहजन्या च रंभा चाप्सरसां वरा । चतुर्विधपदं तालं त्रिप्रकारं लयत्रयम्

menakā sahajanyā ca raṃbhā cāpsarasāṃ varā | caturvidhapadaṃ tālaṃ triprakāraṃ layatrayam

เมนกา สหชันยา และรัมภา—ผู้เลิศในหมู่อัปสรา—(ร่ายรำ)ด้วยตาละที่มีบทสี่ส่วน มีสามประเภท และมีลยะสามประการ

मेनकाMenakā
मेनका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेनका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; नाम (अप्सराः)
सहजन्याSahajanyā
सहजन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहजन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; नाम (अप्सराः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
रंभाRambhā
रंभा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरंभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; नाम (अप्सराः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अप्सरसाम्of the apsarases
अप्सरसाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
वराthe best
वरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण—‘श्रेष्ठा’
चतुर्विध-पदम्fourfold in measures/steps
चतुर्विध-पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुर्विध (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (‘चतुर्विधं पदं यस्य/यत्’)
तालम्rhythm/beat (tāla)
तालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
त्रि-प्रकारम्of three kinds
त्रि-प्रकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + प्रकार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—द्विगु/तत्पुरुषप्रायः (‘त्रयः प्रकाराः यस्य’)
लय-त्रयम्the three tempos (layas)
लय-त्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—द्विगुः (‘त्रयः लयाः’)

Īśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Menakā, Sahajanyā, and Rambhā perform a synchronized dance: fourfold footwork patterns marked on the ground like a yantra, while three laya-streams flow as ribbon-like arcs above them.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Menakā
S
Sahajanyā
R
Rambhā
A
Apsarases
R
Ravi (Sūrya)

FAQs

Devotional celebration includes disciplined rhythm and movement; sacred places inspire worship through multiple arts.

Prabhāsa-kṣetra, whose māhātmya portrays celestial dance and music as part of its divine atmosphere.

No direct prescription; it describes tāla and laya features of the worship-performance.