Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 141

ईश्वर उवाच । यतो हि भास्वतो रूपं प्रागासीत्परिमंडलम् । ततस्तथेति तं प्राह त्वष्टारं भगवान्रविः

īśvara uvāca | yato hi bhāsvato rūpaṃ prāgāsītparimaṃḍalam | tatastatheti taṃ prāha tvaṣṭāraṃ bhagavānraviḥ

พระอีศวรตรัสว่า: “เพราะแต่ก่อนรูปแห่งพระสุริยะเป็นวงกลม ครั้นแล้วพระภควานรวิจึงตรัสแก่ทวษฏฤ ช่างผู้เนรมิตทิพย์ว่า ‘ตถาสตु—ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด’”

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Speech/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yataḥsince; because
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेतुवाचक/सम्बन्धवाचक (since/from which)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/indeed)
bhāsvataḥof the radiant one (Sun)
bhāsvataḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhāsvat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
rūpamform
rūpam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
prākformerly
prāk:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly)
āsītwas
āsīt:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
parimaṇḍalamcircular; round
parimaṇḍalam:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpari-maṇḍala (प्रातिपदिक; pari + maṇḍala)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समास; विशेषण (rūpam इति)
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Sequence/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरवाचक (then)
tathāthus
tathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
itithus (quoting)
iti:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निपात (quotative marker)
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
prāhasaid; spoke
prāha:
Kriya (Speech/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह्/ब्रू)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tvaṣṭāramTvaṣṭṛ (the divine artisan)
tvaṣṭāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottvaṣṭṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
bhagavānthe Blessed One
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
raviḥthe Sun
raviḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भिन्न-प्रथमा-समनाधिकरण (bhagavān raviḥ)

Īśvara (as indicated in the verse; likely the narrative voice presenting Īśvara’s statement)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Īśvara narrates as Ravi, blazing yet composed, grants assent to Tvaṣṭṛ/Viśvakarman for a measured alteration of his form.

Ī
Īśvara
B
Bhāsvān/Ravi (Sūrya)
T
Tvaṣṭṛ (Viśvakarman)

FAQs

Alignment with cosmic precedent and divine consent ensures that transformation serves loka-saṅgraha (the welfare of beings).

Prabhāsa-kṣetra is the māhātmya setting; Sūrya’s consent becomes part of the sacred narrative tapestry associated with this region.

No ritual instruction appears in this verse.