Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 118

ईश्वर उवाच । यमस्तु तेन शापेन भृशं पीडितमानसः । मनुना सह धर्मात्मा पित्रे सर्वं न्यवेदयत्

īśvara uvāca | yamastu tena śāpena bhṛśaṃ pīḍitamānasaḥ | manunā saha dharmātmā pitre sarvaṃ nyavedayat

อีศวรตรัสว่า ยมะผู้มีใจถูกสาปนั้นบีบคั้นยิ่งนัก ธรรมิกชนผู้นั้นพร้อมด้วยมนู ได้กราบทูลเรื่องทั้งหมดแก่บิดา

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
शापेनby the curse
शापेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
पीडितमानसःwhose mind was afflicted
पीडितमानसः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीडित-मानस (प्रातिपदिक); पीडित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (यमस्य)
मनुनाwith Manu
मनुना:
Sahakari (Accompaniment सहकारि/सह)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय; सहार्थक (with)
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण (यमस्य)
पित्रेto (his) father
पित्रे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
न्यवेदयत्reported/informed
न्यवेदयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+विद् (धातु) (वेदयति-प्रयोग)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Īśvara

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Yama, distressed, stands with Manu and approaches his father (the Sun-god/Vivasvān) to report the incident; the mood shifts from confrontation to supplication.

Ī
Īśvara
Y
Yama
M
Manu
S
Sūrya (implied as father in this episode)

FAQs

When harmed by fate or curse, a dhārmic person seeks truthful counsel and acts with humility rather than retaliation.

Prabhāsa-kṣetra is the māhātmya context in which this dharma-episode is situated.

None; it emphasizes reporting truthfully to elders/authority as a dhārmic response.