Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 117

छायोवाच । पितुः पत्नीममर्याद यन्मां तर्जयसे पदा । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव पतिष्यति

chāyovāca | pituḥ patnīmamaryāda yanmāṃ tarjayase padā | bhuvi tasmādayaṃ pādastavādyaiva patiṣyati

ฉายากล่าวว่า “โอ้ผู้ไร้มารยาท! เมื่อเจ้าข่มขู่เรา ผู้เป็นชายาของบิดา ด้วยเท้า ฉะนั้นเท้านั้นของเจ้าจักตกลงสู่พื้นดินในวันนี้เอง”

छायाChāyā
छाया:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
पितुःof (your) father
पितुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अमर्यादO improper one, O insolent one
अमर्याद:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअमर्याद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; निन्दार्थक-सम्बोधन
यत्since, because
यत्:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् (सम्बन्धबोधक/relative particle): ‘यत्’ = ‘यतः/यदर्थम्’ here introducing cause ‘since/that’
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री/पुं (उभयत्र), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
तर्जयसेyou threaten, you intimidate
तर्जयसे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतर्ज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपदम्
पदाwith (your) foot
पदा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
भुविon the ground
भुवि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् (तसिल्-प्रत्ययार्थ/ablatival adverb): ‘तस्मात्’ = ‘अतः/therefore’
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
पादःfoot
पादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
अद्यtoday
अद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/temporal adverb): ‘today’
एवindeed, certainly
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण particle): ‘just/indeed’
पतिष्यतिwill fall
पतिष्यति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Chāyā

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Yama

Scene: Chāyā speaks directly, condemning Yama’s impropriety; the composition centers on her raised hand and Yama’s threatened foot, foreshadowing its fall.

C
Chāyā
Y
Yama

FAQs

Disrespect toward elders and guardians violates dharma and invites immediate karmic repercussion.

The episode occurs within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, reinforcing Prabhāsa as a sacred landscape where dharma narratives unfold.

None; the verse records a direct curse and its stated effect.