Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

ईश्वर उवाच । दक्षो ब्रह्मसुतो देवि प्रजापतिरिति स्मृतः । तस्य कन्याः पुरा षष्टिर्ददौ धर्माय वै दश

īśvara uvāca | dakṣo brahmasuto devi prajāpatiriti smṛtaḥ | tasya kanyāḥ purā ṣaṣṭirdadau dharmāya vai daśa

พระอีศวรตรัสว่า: โอ้เทวี ทักษะเป็นโอรสของพระพรหม เป็นที่จดจำว่าเป็นปรชาปติ ในกาลก่อนเขามีธิดาหกสิบคน และได้ยกสิบคนให้แก่ธรรมะ

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्म-सुतःson of Brahmā
ब्रह्म-सुतः:
Visheshya (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः सुतः)
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कथितः/प्रसिद्धः’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
कन्याःdaughters
कन्याः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
षष्टिःsixty
षष्टिः:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संख्याशब्द), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धर्मायto Dharma
धर्माय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/अनुनासिक अव्यय (emphatic particle)
दशten
दश:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदशन्/दश (प्रातिपदिक)
Form(संख्याशब्द) द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘दश (10)’

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Pratyūṣeśvara (contextual; legend introduction)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva begins recounting: Dakṣa, son of Brahmā, Prajāpati; a visual genealogical tableau shows Brahmā, Dakṣa, and the sixty daughters, with ten being given to Dharma—symbolic of cosmic order.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
D
Dakṣa
B
Brahmā
D
Dharma
P
Prajāpati

FAQs

The tīrtha’s greatness is framed through dhārmic lineage: cosmic order (Dharma) and progenitors (Prajāpatis) sustain sacred history.

Indirectly Prabhāsa-kṣetra, as the genealogy sets up the story of Pratyūṣa connected to the Pratyūṣeśvara-liṅga.

None; this verse provides genealogical background (vaṃśa-kathā).