Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

यश्चानपत्यः पुरुषस्तं समाराधयिष्यति । तस्यान्ववाये देवेशि संततिर्न विनश्यति

yaścānapatyaḥ puruṣastaṃ samārādhayiṣyati | tasyānvavāye deveśi saṃtatirna vinaśyati

และชายใดไร้บุตร หากบูชาพระองค์โดยถูกต้อง—โอเทวีผู้เป็นนายแห่งเทพ—แล้วในวงศ์สกุลของเขา สายสืบสกุลแห่งบุตรหลานย่อมไม่ขาดสูญ

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अनपत्यःchildless
अनपत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनपत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासार्थक विशेषण ‘अपत्यं न अस्ति यस्य’ (childless)
पुरुषःman/person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
समाराधयिष्यतिwill worship/propitiate
समाराधयिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-राध् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अन्ववायेin (his) lineage
अन्ववाये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्ववाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘वंश/परम्परा’ अर्थे
देवेशिO Lady of the gods
देवेशि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
संततिःprogeny, continuation of line
संततिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
विनश्यतिperishes/is destroyed
विनश्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Pratyūṣeśvara

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A childless couple or solitary devotee stands before the liṅga with offerings; behind them, a symbolic ‘line of descendants’ appears as a blessing—small figures or a flowering family tree motif.

P
Pratyūṣeśvara
D
Devī (Pārvatī)

FAQs

Devotion at a sanctified Śiva-sthala is portrayed as capable of restoring dharmic continuity in one’s family line.

Prabhāsa Kṣetra—Pratyūṣeśvara’s shrine.

Propitiatory worship (samārādhana) of Pratyūṣeśvara, sought especially by those desiring offspring.