Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

वकारं हृदि मध्ये तु रेकारं पार्श्वयोर्द्वयोः । णिकारं दक्षिणे कुक्षौ यकारं वामसंज्ञिते

vakāraṃ hṛdi madhye tu rekāraṃ pārśvayordvayoḥ | ṇikāraṃ dakṣiṇe kukṣau yakāraṃ vāmasaṃjñite

พึงวางพยางค์ ‘วะ’ ไว้กลางดวงหทัย; ‘ระ’ ไว้ที่สีข้างทั้งสอง; ‘ณะ’ ที่ท้องด้านขวา และ ‘ยะ’ ที่ด้านซ้ายอันเรียกว่าฝ่ายวาม ตามนยาส

वकारम्the letter ‘va’
वकारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvakāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘व’-वर्णः
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानवाचक (in the middle)
तुand/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
रेकारम्the letter ‘re’
रेकारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrekāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘रे’-वर्णः
पार्श्वयोःon the two sides
पार्श्वयोः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpārśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन; ‘of/on the two sides’ (locative sense intended, but form is genitive-dual)
द्वयोःof the two
द्वयोः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक/संख्या)
Formषष्ठी (6th), द्विवचन; संख्यावाचक-विशेषणम् qualifying ‘पार्श्वयोः’
णिकारम्the letter ‘ṇi’
णिकारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootṇikāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘णि’-वर्णः
दक्षिणेon the right
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘on the right (side)’
कुक्षौin the belly/side
कुक्षौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkukṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (वैकल्पिक-रूप; classical loc.sg often ‘कुक्षौ’); ‘in the belly/side’
यकारम्the letter ‘ya’
यकारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyakāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘य’-वर्णः
वामसंज्ञितेin the (region) termed ‘left’
वामसंज्ञिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvāma (प्रातिपदिक) + saṃjñita (√ज्ञा + सम्, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समास: वाम-इति संज्ञिते (in the place called ‘left’)

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya instructional tone)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Close, intimate ritual moment: the practitioner’s palm rests on the heart, then moves to both flanks and abdomen; each touch reveals a glowing syllable hovering like a seed-mantra.

P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Sanctifying the body through nyāsa turns it into a fit vessel for worship, aligning speech-syllables with sacred bodily loci.

Prabhāsa-kṣetra, praised through detailed ritual discipline taught within its Māhātmya.

A nyāsa instruction: assigning specific mantra-syllables (‘va, ra, ṇa, ya’) to heart, flanks, and abdomen.