Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

लौकिकी वैदिकी चापि भवेदाध्यात्मिकी तथा । ध्यानधारणया या तु वेदानां स्मरणेन च । ब्रह्मप्रीतिकरी चैषा मानसी भक्तिरुच्यते

laukikī vaidikī cāpi bhavedādhyātmikī tathā | dhyānadhāraṇayā yā tu vedānāṃ smaraṇena ca | brahmaprītikarī caiṣā mānasī bhaktirucyate

ภักติอาจเป็นแบบโลกีย์ แบบเวทิก และแบบอาธยาตมิกด้วย ภักติใดปฏิบัติด้วยฌานและธารณา และด้วยการระลึกถึงพระเวท อันยังความปีติแก่พรหมัน—ภักตินั้นเรียกว่า มานสีภักติ (ภักติทางใจ)

लौकिकीworldly (type)
लौकिकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलौकिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्
वैदिकीVedic (type)
वैदिकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवैदिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-अर्थक-अव्यय (particle: also/even)
भवेत्may be / becomes
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
आध्यात्मिकीspiritual (type)
आध्यात्मिकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआध्यात्मिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise/so)
ध्यानधारणयाby meditation and concentration
ध्यानधारणया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्यान + धारण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समाहार-द्वन्द्वसमासः (dhyāna-dhāraṇā)
याwhich (that)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
तुbut
तु:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
वेदानाम्of the Vedas
वेदानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
स्मरणेनby remembrance
स्मरणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
ब्रह्मप्रीतिकरीcausing delight of Brahman
ब्रह्मप्रीतिकरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + प्रीति + कर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः प्रीतिं करोति इति)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
एषाthis
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
मानसीmental
मानसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsakṣetra (context)

Type: kshetra

Scene: A contemplative devotee seated near a sacred precinct, eyes half-closed, holding steady concentration while a faint Vedic chant ribbon is visualized; Brahman as a gentle child-form radiance in the heart-lotus.

V
Vedas
B
Brahman

FAQs

Inner worship—meditation, concentration, and Vedic remembrance—constitutes mānasī bhakti that pleases the Supreme.

The setting is the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, though this verse primarily defines inner devotion rather than naming a single shrine.

Practice dhyāna (meditation), dhāraṇā (steady holding of awareness), and smaraṇa (remembrance) of the Vedas as a form of devotion.