Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

आग्नेयं तु यदा ऋक्षं कार्तिक्यां भवति क्वचित् । महती सा तिथिर्ज्ञेया प्रभासे मम वल्लभा

āgneyaṃ tu yadā ṛkṣaṃ kārtikyāṃ bhavati kvacit | mahatī sā tithirjñeyā prabhāse mama vallabhā

เมื่อใดก็ตามที่นักษัตรอัคนేయะบังเกิดในวันถือพรตการ์ติกี วันนั้นพึงรู้ว่าเป็นตถีอันยิ่งใหญ่—โดยเฉพาะ ณ ประภาส เพราะเป็นที่รักยิ่งของเรา

आग्नेयम्Agneya (name of a nakṣatra/asterism)
आग्नेयम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘ऋक्षम्’ इति विशेषणम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक/विरोधार्थक-निपात (particle)
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
ऋक्षम्the nakṣatra (asterism)
ऋक्षम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कार्तिक्याम्in (the month of) Kārtikī / Kārtika
कार्तिक्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भवतिoccurs/is
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
क्वचित्sometimes/at some time
क्वचित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/कालवाचक-अव्यय (indefinite adverb)
महतीgreat
महती:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘तिथिः’ इति विशेषणम्
साthat (tithi)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तिथिःlunar day (tithi)
तिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ज्ञेयाis to be known/should be regarded
ज्ञेया:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभाव्य/विधेयार्थक कृदन्त (तव्यत्/gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषणम्
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वल्लभाbeloved, dear
वल्लभा:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवल्लभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सा तिथिः’ इत्यस्य विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Kṛṣṇa

Scene: A calendrical revelation at Prabhāsa: the sky shows auspicious star-signs; pilgrims gather with lamps and offerings, sensing the ‘great tithi’ beloved to the deity.

P
Prabhāsa
K
Kārtikī
A
Agneya (nakṣatra)

FAQs

Sacred time (tithi and nakṣatra) becomes especially potent when honored at a sacred place like Prabhāsa.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa), praised as uniquely dear and spiritually powerful.

Observing Kārtikī with attention to the nakṣatra (Agneya) and recognizing the day as a great sacred occasion.