Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

देव्युवाच । एवं माहात्म्यसंयुक्तो यदि ब्रह्मा जगद्गुरुः । प्राभासिके महातीर्थे कस्मिन्स्थाने तु संस्थितः

devyuvāca | evaṃ māhātmyasaṃyukto yadi brahmā jagadguruḥ | prābhāsike mahātīrthe kasminsthāne tu saṃsthitaḥ

พระเทวีตรัสว่า “หากพรหมา ผู้เป็นคุรุแห่งโลก ทรงประกอบด้วยมหิมาเช่นนั้นจริง แล้วในมหาตีรถะปรภาส พระองค์ประดิษฐานอยู่ ณ สถานที่ใด?”

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वच् = to say
एवम्thus
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय = 'thus'
माहात्म्य-संयुक्तःendowed with (such) greatness
माहात्म्य-संयुक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः = तत्पुरुष (माहात्म्येन संयुक्तः = 'endowed with greatness')
यदिif
यदि:
Hetu (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय = 'if'
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जगत्-गुरुःthe teacher of the world
जगत्-गुरुः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः = तत्पुरुष (जगतः गुरुः = 'teacher of the world')
प्राभासिकेin Prabhāsa (region)
प्राभासिके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative adjective = 'in Prābhāsika (Prabhāsa-related)'
महा-तीर्थेin the great sacred ford
महा-तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः = कर्मधारय ('great pilgrimage-place')
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Interrogative location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; interrogative 'in which'
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed / then
तु:
Discourse particle (सम्बोधन/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक) = particle 'but/indeed'
संस्थितःis situated
संस्थितः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'situated/standing' (of Brahmā)

Devī (Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa Mahātīrtha

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva)

Scene: Devī, seated in reverent inquiry, asks Īśvara about Brahmā’s seat within the vast Prabhāsa tīrtha; the background suggests a coastal sacred landscape with shrines and pilgrims.

D
Devī (Pārvatī)
B
Brahmā
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

True māhātmya is tied to sacred geography: devotion seeks a concrete tīrtha-location for worship and pilgrimage.

Prabhāsa Mahātīrtha (Prabhāsa Kṣetra), the broader sacred landscape around Somanātha.

No direct rite is stated; the verse initiates inquiry into the proper place for darśana and worship.