Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

अनिमित्तमहं तात भावदोषविवर्जितः । शप्तो न मेऽत्र वै कुद्धो दुर्वासा नान्यथा वदेत्

animittamahaṃ tāta bhāvadoṣavivarjitaḥ | śapto na me'tra vai kuddho durvāsā nānyathā vadet

“ข้าแต่บิดา โดยไร้เหตุ ทั้งปราศจากมลทินแห่งเจตนา ข้ากลับถูกสาป ในเรื่องนี้ข้ามิได้กริ้วจริง—ท่านทุรวาสาย่อมไม่กล่าวเป็นอื่น”

animittamwithout cause
animittam:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + nimitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (without cause/groundlessly)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tātadear father/sir
tāta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
bhāva-doṣa-vivarjitaḥfree from faults of disposition
bhāva-doṣa-vivarjitaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāva (प्रातिपदिक) + doṣa (प्रातिपदिक) + vivarjita (कृदन्त-प्रातिपदिक; vi + √vṛj/√varj)
Formतत्पुरुष-समासः (भावदोषैः विवर्जितः/भावदोषविवर्जितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of aham)
śaptaḥcursed
śaptaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√śap (धातु) → śapta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; कर्मणि-भावः (having been cursed)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
meto me
me:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic: ‘to me/of me’; here dative sense)
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘here/in this matter’)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
kuddhaḥangry
kuddhaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√kudh/√krudh (धातु) → kuddha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (of durvāsā)
durvāsāḥDurvasa (sage)
durvāsāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formप्रकारान्तरवाचक-अव्यय (adverb: ‘otherwise’)
vadetwould speak
vadet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (potential/optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Sāmba

Tirtha: Prabhāsa (implicit prāyaścitta destination)

Type: kshetra

Scene: Sāmba speaks to his father with composed restraint, palms slightly open in explanation; the atmosphere is sober, emphasizing acceptance rather than protest.

S
Sāmba
D
Durvāsā
K
Kṛṣṇa

FAQs

A sage’s utterance is treated as inexorable; Dharma teaches acceptance and transformation through penance rather than resentment.

Prabhāsa Kṣetra is the destination where the curse’s burden is addressed through worship and austerity.

No explicit ritual here; it affirms the authority of ṛṣi-vākya, prompting the later tapas.