Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् । अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् । न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः

manvaṃtarāṇi tāvaṃti raurave vasatirbhavet | ariṣṭakāṣṭhairdaityeṃdra kāryyaṃ yaḥ kurute kvacit | na pūjāmarghadānaṃ ca tasya gṛhṇāti bhāskaraḥ

ตลอดจำนวนมนวันตระเท่านั้น ที่พำนักของเขาย่อมเป็นในเรารวะ (นรก) โอ้เจ้าแห่งไทตยะ ผู้ใดเมื่อใดก็ตามทำการงานด้วยไม้ “อริษฏะ” ภาสกร (พระสุริยะ) ย่อมไม่ทรงรับทั้งการบูชาและการถวายอรฺฆยะของผู้นั้น

मन्वंतराणिmanvantaras (cosmic periods)
मन्वंतराणि:
Kala-adhikarana (Temporal extent/काल)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
तावन्तिso many
तावन्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; परिमाणवाचक
रौरवेin Raurava (hell)
रौरवे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरौरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (नरकविशेषः)
वसतिःdwelling/residence
वसतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अरिष्टकाष्ठैःwith arishta-wood
अरिष्टकाष्ठैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअरिष्ट-काष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; तत्पुरुषः (अरिष्टस्य काष्ठम्)
दैत्येन्द्रO lord of Daityas
दैत्येन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदैत्य-इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुषः (दैत्यानाम् इन्द्रः)
कार्य्यम्a task/work
कार्य्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘कृ’ धातोः यत्-प्रत्ययान्त (to be done)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कुरुतेdoes
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
क्वचित्ever/anywhere/at some time
क्वचित्:
Desha-kala-adhikarana (Indefinite circumstance/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of indefiniteness)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अर्घदानम्offering of arghya
अर्घदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ-दान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (अर्घस्य दानम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
गृह्णातिaccepts
गृह्णाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भास्करःBhāskara (Sun)
भास्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Skanda (deduced; verse contains an address 'daityendra' indicating a dialogue frame not fully shown)

Tirtha: Dvārakā/Prabhāsa-kṣetra (Sūrya-upāsanā context)

Type: kshetra

Scene: A devotee offers arghya to the radiant Sun, but dark, thorny ariṣṭa-wood implements lie nearby; Bhāskara turns away, while a vision of Raurava naraka looms in the background as warning.

R
Raurava (hell)
M
Manvantara
A
Ariṣṭa wood
D
Daityendra (king of Daityas)
B
Bhāskara (Sūrya)

FAQs

Ritual purity and right means matter: using forbidden materials can invalidate worship and lead to severe karmic consequences.

No particular tīrtha is named; the focus is on prohibited conduct and its cosmic consequences.

Do not use ariṣṭa-wood for ritual or other ‘kārya’; otherwise even Sūrya (Bhāskara) is said to reject one’s pūjā and arghya.