Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो राजन्निमिः परमदुर्मनाः । बभूव न कृतं पूर्वं यतस्तीर्थावगाहनम्

tacchrutvā pārthivo rājannimiḥ paramadurmanāḥ | babhūva na kṛtaṃ pūrvaṃ yatastīrthāvagāhanam

ครั้นได้สดับดังนั้น ข้าแต่พระราชา พระนิมิผู้เป็นกษัตริย์ก็เศร้าโศกยิ่งนัก เพราะทรงตระหนักว่าแต่ก่อนยังมิได้ลงอาบน้ำชำระในตีรถะอันศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย

तत्that (it)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम; (श्रुत्वा इत्यस्य कर्म)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund), धातुः—श्रु; अर्थः—'having heard'
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्
निमिःNimi
निमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; व्यक्तिनाम
परमदुर्मनाःextremely dejected
परमदुर्मनाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + दुर्मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (निमिः); कर्मधारयः (परमः दुर्मनाः)
बभूवbecame, was
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः—भू
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः (negation)
कृतम्done
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; भावे/कर्मणि प्रयोगे 'done'
पूर्वम्previously
पूर्वम्:
Desha-Kala (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; कालवाचक (formerly/before)
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; हेतुवाचक (because/since)
तीर्थावगाहनम्bathing/immersion at a tīrtha
तीर्थावगाहनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ + अवगाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (तीर्थे अवगाहनम्)

Pulastya

Listener: A king addressed as ‘rājan’ (here Nimi is the immediate subject)

Scene: King Nimi, crowned yet downcast, stands near a sacred waterbody; his posture shows regret as he realizes he has not performed tīrtha-immersion.

N
Nimi
T
tīrtha-avagāhana (tīrtha immersion)
K
king (listener)

FAQs

Awareness of neglected dharma (like tīrtha-snān) can awaken remorse that turns one back toward pilgrimage, purification, and spiritual effort.

Tīrthas in general are emphasized here, within the Arbuda setting leading to Jambū Tīrtha’s particular praise.

Tīrtha-avagāhana—entering and bathing/immersing in a sacred ford.