
ปุลัสตยะฤๅษีแสดงมหิมาแห่งอวิยุกตวนะแก่พระราชา วนศักดิ์สิทธิ์นี้มีผลพิเศษคือ ผู้ใดได้เห็นหรือพำนักอยู่ที่นั่น ย่อมไม่ดำรงอยู่ในความพรากจากสิ่งและผู้เป็นที่รัก คำกล่าวนี้ได้รับการยืนยันด้วยตำนานเหตุปัจจัยแห่งสถานที่นั้น เมื่อ นหุษะ ชิงอำนาจของพระอินทร์ไป นางศจีผู้เป็นชายาแห่งอินทร์เศร้าโศกและเข้าสู่วนนั้น ด้วยอานุภาพโดยธรรมชาติของวนะ (ตัต-ประภาวะ) พระอินทร์ผู้มีนามว่า ศตกฺรตุ ซึ่งเคยพลัดพราก ก็เสด็จกลับมาและได้พบกับนางศจีอีกครั้ง จึงทำให้กษेत्रนี้มีชื่อเสียงว่า “อวิยุกต” คือไม่แยกจากกัน ต่อมานางศจีประทานพรแก่วนะว่า ชายหรือหญิงผู้พลัดพรากจากญาติอันเป็นที่รัก หากพักอยู่ที่นั่นเพียงหนึ่งราตรี จะได้กลับมามีสังค์คะ คือความร่วมสัมพันธ์ และได้อยู่ร่วมกับผู้เป็นที่รักอีกครั้ง บทนี้ยังกล่าวถึงบุญใหญ่แห่งการถวาย/ให้ทานผลไม้ (ผลทาน) ณ ที่นั้น ซึ่งพราหมณ์ผู้รู้สรรเสริญ โดยเฉพาะสตรีผู้ปรารถนาบุตร กล่าวว่าความเป็นหมันย่อมสิ้นไปและได้ “ผลแห่งบุตร” (ปุตรผล) ตอนท้ายระบุว่าเป็นอัธยายที่ 57 แห่งอรพุทขันฑะ ในประภาสขันฑะ แห่งสกันทมหาปุราณะ
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । अवियुक्तवनं गच्छेत्ततः पार्थिवसत्तम । यस्मिन्दृष्टे नरोभीष्टैर्न वियुज्येत कर्हिचित्
ปุลัสตยะกล่าวว่า: ต่อจากนั้น โอ้พระราชาผู้ประเสริฐ พึงไปยังป่าอวิยุกตะ; เมื่อได้เห็นแล้ว มนุษย์ย่อมไม่พรากจากสิ่งอันตนปรารถนาเลยแม้กาลใด
Verse 2
तत्र पूर्वं शची राजन्प्रविष्टा दुःखसंयुता । नहुषेण हृते राज्ये देवेन्द्रस्य महात्मनः
กาลก่อน ณ ที่นั้น โอ้พระราชา นางศจีได้เข้าไปด้วยใจอันเศร้าหมอง เมื่อครั้งนหุษะได้ชิงราชสมบัติของมหาตมะเทเวนทระ (พระอินทร์) ไป
Verse 3
तत्प्रभावात्पुनः प्राप्तो वियुक्तोऽपि शतक्रतुः । ततस्तस्य वरो दत्तो वनस्य हि तया नृप
ด้วยอานุภาพแห่งสถานที่นั้น ศตกรตุ (พระอินทร์) แม้ถูกพรากไปก็ได้กลับคืนอีกครั้ง แล้วต่อมา โอ้พระราชา นางศจีได้ประทานพรหนึ่งแก่ป่านั้น
Verse 4
नरो वा यदि वा नारी वियुक्ताऽत्र वने शुभे । प्रियैर्निवास एकस्मिन्रात्रिमेकां वसिष्यति
ไม่ว่าชายหรือหญิง หากในป่าอันเป็นมงคลนี้ต้องพรากจากผู้เป็นที่รัก เพียงมาพำนักที่นี่แม้แค่คืนเดียว ก็จักได้อยู่ร่วมกับผู้เป็นที่รักอีกครั้ง
Verse 5
स तेन लभते संगं भूय एव यथा मया । प्रियैः स लभते वासमेकरात्रं वसन्नृप
ด้วยการปฏิบัติอันเป็นบุญนั้น เขาย่อมได้กลับมาสู่ความร่วมสถิตอีกครั้ง ดังที่เราก็เคยได้มา และข้าแต่พระราชา เพียงพำนักที่นั่นคืนเดียว ก็ย่อมได้ที่อยู่ท่ามกลางผู้เป็นที่รักของตน
Verse 6
फलदानं प्रशंसंति तत्र ब्राह्मणसत्तमाः । वंध्यानां च विशेषेण यतः पुत्रफलं लभेत्
ณ ที่นั้น พราหมณ์ผู้ประเสริฐยิ่งทั้งหลายสรรเสริญการถวายผลไม้เป็นทาน และโดยเฉพาะแก่สตรีผู้ไร้บุตร เพราะด้วยทานนั้นย่อมได้ผลคือบุตร
Verse 57
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डेऽवियुक्तक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ดังนี้ จบแล้วบทที่ห้าสิบเจ็ด ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งอวิยุกตเกษตร” ในอรพุทขันฑ์ภาคที่สาม แห่งประภาสขันฑ์เล่มที่เจ็ด ในศรีสกันทมหาปุราณะ สังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก