Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

अन्यत्कौतूहलं राजन्महद्दृष्टं महाद्भुतम् । पदस्य तस्य यच्छ्रुत्वा जायते विस्मयो महान्

anyatkautūhalaṃ rājanmahaddṛṣṭaṃ mahādbhutam | padasya tasya yacchrutvā jāyate vismayo mahān

และยังมีเรื่องน่าพิศวงอีกประการหนึ่ง โอ้พระราชา: ได้เห็นสิ่งยิ่งใหญ่และอัศจรรย์ยิ่งนัก; เพียงได้ยินเรื่องรอยบาทนั้น ก็เกิดความพิศวงอย่างลึกซึ้ง

अन्यत्another
अन्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘कौतूहलम्’ इति विशेषणम्
कौतूहलंcuriosity/wonder
कौतूहलं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दृष्टम्’ इति विशेषणम्
दृष्टंseen/observed
दृष्टं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कौतूहलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
महा-अद्भुतम्very wonderful
महा-अद्भुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय ‘महत् अद्भुतम्’
पदस्यof the pada
पदस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; ‘पदस्य’ इति विशेषण/सम्बन्धनिर्देशक
यत्which/when
यत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्ययप्रयोगः (यत्…तत्-सम्बन्धे)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया (absolutive) ‘having heard’
जायतेarises
जायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विस्मयःastonishment
विस्मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विस्मयः’ इति विशेषणम्

Pulastya (addressing a king/listener, likely a rājan in the dialogue)

Tirtha: Pitāmaha-pada at Arbuda (implied)

Type: kshetra

Listener: rājan (king)

Scene: A king listens as a sage describes the footprint’s marvel; the king’s expression shifts to astonishment, while attendants and sages look toward the shrine in the distance.

B
Brahmapada

FAQs

Sacred places carry wondrous signs; even hearing their glory awakens reverence and transformative awe.

The same Brahmapada tirtha, presented as an ‘adbhuta’ (marvel) within the Arbuda narrative.

No direct rite is prescribed here; it introduces a wondrous characteristic of the sacred footprint to deepen devotion.