Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

देव्युवाच । अवध्यः सर्वथा दूतः सर्वत्र परिकीर्तितः । अवस्थासु ततो न त्वं सहसा भस्मसात्कृतः

devyuvāca | avadhyaḥ sarvathā dūtaḥ sarvatra parikīrtitaḥ | avasthāsu tato na tvaṃ sahasā bhasmasātkṛtaḥ

เทวีตรัสว่า “ทูตนั้นในทุกแห่งหน ถูกกล่าวขานว่าเป็นผู้ ‘อวธยะ’ คือไม่พึงถูกฆ่า ไม่ว่าในกรณีใดๆ เพราะเหตุนั้นเจ้าจึงมิได้ถูกเผาให้เป็นเถ้าธุลีในทันที”

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अवध्यःnot to be killed; inviolable
अवध्यः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (dūtaḥ)
सर्वथाin every way; always
सर्वथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निश्चयवाचक (in every way/always)
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Kriyāviśeṣaṇa (Locative adverb)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (everywhere)
परिकीर्तितःis proclaimed/declared
परिकीर्तितः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (dūtaḥ)
अवस्थासुin situations; in circumstances
अवस्थासु:
Adhikaraṇa (Locative)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
ततःtherefore
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Logical/temporal modifier)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; हेतु/क्रमवाचक (therefore/then)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
सहसाsuddenly; rashly
सहसा:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; आकस्मिक/त्वरितवाचक (suddenly/impetuously)
भस्मसात्to ashes
भस्मसात्:
Kriyāviśeṣaṇa (Resultative)
TypeIndeclinable
Rootभस्मसात् (अव्यय)
Formअव्यय; परिणामवाचक (to ashes; into ash-state)
कृतःmade; reduced
कृतः:
Kriyā (Predicative in passive)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे (passive sense)

Devī/Parameśvarī

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Scene: The goddess declares the inviolability of a messenger; a faint aura of fire surrounds her, implying she could burn him to ash, yet she stays her power; the envoy stands spared, humbled.

D
Devī

FAQs

Dharma restrains power: even when provoked, one honors ethical rules—here, the long-held rule that a messenger is not to be killed.

The statement is spoken in the Arbuda Parvata setting, reinforcing the sacred region’s dharmic atmosphere.

None; it is a dharma-rule (nīti/dharma) regarding treatment of envoys.