Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

मुद्गल उवाच । स्वर्गस्य ये गुणा दूत ये च दोषा प्रकीर्तिताः । तान्मे वद करिष्येऽहं श्रुत्वा वै यत्क्षमं भवेत्

Transliteration

mudgala uvāca | svargasya ye guṇā dūta ye ca doṣā prakīrtitāḥ | tānme vada kariṣye'haṃ śrutvā vai yatkṣamaṃ bhavet

Translation

มุทคละกล่าวว่า “โอ้ทูต จงบอกข้าพเจ้าถึงคุณแห่งสวรรค์ และโทษที่กล่าวกันด้วย เมื่อได้ฟังแล้ว ข้าพเจ้าจะกระทำสิ่งที่ควรแท้จริง”

Word by Word

• मुद्गलः: Mudgala
• मुद्गलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुद्गल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• स्वर्गस्य: of heaven
• स्वर्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• ये: which
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (relative pronoun)

• गुणाः: qualities
• गुणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• दूत: O messenger
• दूत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रयोगः (Vocative), पुंलिङ्गे, एकवचनम्

• ये: which
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• दोषाः: faults
• दोषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• प्रकीर्तिताः: have been proclaimed
• प्रकीर्तिताः: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘(they) have been proclaimed’

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• मे: to me / for me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (Genitive/Dative sg enclitic)

• वद: tell
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• करिष्ये: I shall do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (relative)

• क्षमम्: proper/possible
• क्षमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: क्षम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicative adjective)

• भवेत्: may be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Mudgala

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mudgala-āśrama (Māmuhrada vicinity)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Deva-dūta (messenger of Indra)

Visual Art Cues

Scene: Mudgala, serene and incisive, questions the divine messenger: ‘Tell me svarga’s virtues and its faults’; the messenger stands respectfully, the vimāna waiting, while the hermitage remains tranquil.

Characters & Entities

• Mudgala
• Devadūta
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even promised rewards should be examined with discernment; dharma includes knowing the limitations of svarga and choosing the highest good.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly the Arbuda sacred narrative frame is maintained; this verse mainly teaches discernment rather than naming a specific tīrtha act.

What ritualistic prescription is mentioned?

No; it is an ethical-spiritual inquiry (about guṇa and doṣa) guiding right choice.