Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

स ज्यायानितरो हीनो ह्येतदुक्तं पिनाकिना । प्रस्थितोऽहं ततश्चोर्द्ध्वमधोमार्गं गतो हरिः

sa jyāyānitaro hīno hyetaduktaṃ pinākinā | prasthito'haṃ tataścorddhvamadhomārgaṃ gato hariḥ

“ผู้หนึ่งยิ่งใหญ่ อีกผู้หนึ่งด้อยกว่า”—ดังนี้ผู้ทรงคันศร ปินากี (พระศิวะ) ได้ประกาศ แล้วข้าจึงออกเดินทางขึ้นเบื้องบน ส่วนหริ (พระวิษณุ) ไปตามทางเบื้องล่าง

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ज्यायान्greater, superior
ज्यायान्:
Predicate complement (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootज्यायस् (प्रातिपदिक; comparative of ‘great’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (predicative)
इतरःthe other
इतरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हीनःinferior
हीनः:
Predicate complement (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (predicative)
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ‘एतद्’ (this)
उक्तम्was said
उक्तम्:
Kriya (Reported statement/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (said/declared)
पिनाकिनाby Pinākin (Śiva)
पिनाकिना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रस्थितःset out
प्रस्थितः:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (set out)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kāla (Time adverbial/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then)
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Gati (Direction/गतिः)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण (directional adverb: upward)
अधोमार्गम्the downward path
अधोमार्गम्:
Karma (Object/Path/कर्म)
TypeNoun
Rootअधः + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः अव्ययीभाव/तत्पुरुषसन्निभः (अधः-मार्गः ‘downward path’)
गतःwent
गतः:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (went)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Brahmā

Tirtha: Anādi-Ananta Liṅga (conceptual tīrtha within narrative)

Type: kshetra

Scene: Śiva’s decree hangs in the air; Brahmā ascends skyward, Viṣṇu descends into nether realms—both dwarfed by the endless liṅga-pillar.

B
Brahmā
V
Viṣṇu (Hari)
Ś
Śiva (Pinākin)

FAQs

Even the highest gods undertake quests that ultimately reveal the limits of pride and the boundlessness of the divine.

The Arbuda-khaṇḍa setting frames the sanctity of the region through Śiva’s liṅga-mystery; this verse itself is mythic narration rather than a site-description.

None; it describes the directions taken by Brahmā and Viṣṇu.