Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

इंद्राद्या विबुधाः सर्वे त्वदायत्ता हुताशन । किमर्थं भगवन्मर्त्त्यं त्यक्त्वा त्वमत्र संस्थितः । किमर्थं भगवन्नस्माननागांस्त्यक्तुमिच्छसि

iṃdrādyā vibudhāḥ sarve tvadāyattā hutāśana | kimarthaṃ bhagavanmarttyaṃ tyaktvā tvamatra saṃsthitaḥ | kimarthaṃ bhagavannasmānanāgāṃstyaktumicchasi

โอ้ หุตาศนะ! เทพทั้งปวงมีอินทราเป็นต้นล้วนพึ่งพาท่าน เหตุใดพระผู้เป็นเจ้า จึงละโลกมนุษย์แล้วประทับอยู่ ณ ที่นี้? เหตุใดพระองค์จึงประสงค์จะทอดทิ้งพวกเราผู้ไร้ความผิด?

इन्द्राद्याःIndra and others
इन्द्राद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र-आदि (प्रातिपदिक; इन्द्र + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विबुधाःgods; wise beings
विबुधाः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective)
त्वदायत्ताःdependent on you
त्वदायत्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वद्-आयत्त (प्रातिपदिक; त्वद् + आयत्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective) ‘विबुधाः’ इत्यस्य
हुताशनO Fire (eater of offerings)
हुताशन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहुत-अशन (प्रातिपदिक; हुत + अशन्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
किमर्थम्why; for what purpose
किमर्थम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक; interrogative)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: ‘for what reason?’)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मर्त्यम्a mortal; mankind
मर्त्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संस्थितःare staying; are stationed
संस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past participle, क्त; here active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicative)
किमर्थम्why
किमर्थम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक; interrogative)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अनागान्blameless; not guilty
अनागान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनाग (प्रातिपदिक; अ-नाग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (adjective) ‘अस्मान्’ इत्यस्य
त्यक्तुम्to abandon
त्यक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
इच्छसिyou wish
इच्छसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Devas

Tirtha: Arbuda-nirjhara (holy waterfall on Arbuda)

Type: kund

Scene: Indra and the assembled devas, hands folded, address Agni with reverent urgency near a roaring waterfall on a forested mountain; Agni’s presence is luminous yet withdrawn.

A
Agni (Hutāśana)
I
Indra
V
Vibudhas (Devas)
M
Mortals (Martya)

FAQs

When a sustaining power withdraws, even the mighty become helpless—hence humility, inquiry, and reconciliation are dharmic responses.

The narrative backdrop is Arbuda’s sacred terrain; the verse itself focuses on the crisis of withdrawal rather than naming a tirtha.

None explicitly; the emphasis is on restoring right order so that cosmic functions like rain and sacrifice can resume.