Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम् । दूरात्कृच्छ्रेण च स्तोकं जगृहे गोयुगं ततः

kasyacittvatha kālasya tena vittamupārjitam | dūrātkṛcchreṇa ca stokaṃ jagṛhe goyugaṃ tataḥ

ครั้นกาลล่วงไป เขาได้สะสมทรัพย์สินบ้าง แล้วจากแดนไกลด้วยความลำบาก จึงได้โคคู่หนึ่งเพียงเล็กน้อยมาไว้

kasyaof some
kasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चित-सम्बन्धे (of some)
citsome; certain
cit:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootcit (अव्यय)
Formअव्यय; अनिश्चितार्थक-निपातः (indefinite particle)
tuindeed; but
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयबोधक (but/indeed)
athathen
atha:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
kālasyaof time; at a certain time
kālasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
tenaby him; with that
tena:
Kartr̥/Hetu (By him/Instrumental agent)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
vittamwealth
vittam:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootvitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे कर्तृस्थाने (subject of passive)
upārjitamwas acquired
upārjitam:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeKridanta
Rootupārj (धातु; उप + अर्ज्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; vittam इति विशेषणम्
dūrātfrom far away
dūrāt:
Kriya-visheshana (Source/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; क्रियाविशेषणम् (from afar)
kṛcchreṇawith difficulty
kṛcchreṇa:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootkṛcchra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; साधन/प्रकार (with difficulty)
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
stokama little
stokam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootstoka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; परिमाणवाचक (a little)
jagṛhetook; obtained
jagṛhe:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
goyugama pair of cattle
goyugam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgo-yuga (प्रातिपदिक; गो + युग)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'pair of oxen/cows'
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (then/thereupon)

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking in Purāṇic narration (deduced)

Tirtha: Arbuda (context) / Piṇḍāraka (narrative arc)

Type: peak

Listener: King

Scene: A weary man returns from a distant journey leading two modest cattle, dust on his feet, small pouch of coins; mountain paths and sparse settlements indicate hardship and perseverance.

G
Go-yuga (pair of cattle)

FAQs

Worldly gain obtained through hardship can still become a turning point toward dharma when life reveals its instability.

The larger narrative context is Piṇḍāraka within Arbuda Khaṇḍa, though this verse sets up the protagonist’s life situation.

No direct ritual is prescribed here; it is narrative preparation for later tīrtha-oriented practice.