Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम । महिषी रक्षयामास ततः पिंडारकर्मणि

athāsau parvate ramye lokānāṃ nṛpasattama | mahiṣī rakṣayāmāsa tataḥ piṃḍārakarmaṇi

ข้าแต่นฤปสัตตม ต่อมา ณ ภูเขาอันรื่นรมย์นั้น เขาได้คุ้มครองหมู่ชน แล้วภายหลังจึงประกอบอนุษฐานอันศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวเนื่องกับปิณฑารกะ

athathen
atha:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
asauthat man (he)
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
parvateon/in a mountain
parvate:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
ramyebeautiful
ramye:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; parvate इति विशेषणम्
lokānāmof the people
lokānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
nṛpasattamaO best of kings
nṛpasattama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa-sattama (प्रातिपदिक; नृप + सत्तम)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
mahiṣīma buffalo-cow (female buffalo)
mahiṣīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahiṣī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
rakṣayāmāsaprotected; guarded
rakṣayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootrakṣ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Periphrastic perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (thereafter)
piṃḍārakarmaṇiat Piṇḍāraka (region/place)
piṃḍārakarmaṇi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpiṃḍāraka-armaṇi? / piṃḍāraka (प्रातिपदिक) + sthāna-sense
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; पाठे 'पिंडारकर्मणि' = पिंडारक-आर्मणि/अर्मणि इति देशविशेषे (locative)

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking in Purāṇic narration (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa style)

Tirtha: Piṇḍāraka

Type: tirtha/ghat

Listener: King (nṛpasattama)

Scene: On a verdant, lovely mountain, the man stands watchfully with staff, guarding cattle/people; in a later vignette he approaches a sacred spot associated with Piṇḍāraka rites, carrying offerings for ancestral observance.

P
Piṇḍāraka

FAQs

It harmonizes rāja-dharma (protecting people) with tīrtha-dharma (performing sacred observances), presenting both as complementary duties.

Piṇḍāraka is referenced as the focal tīrtha for associated rites and merit.

Engagement in Piṇḍāraka-related karmas—pilgrimage observances/rites connected with that sacred place.