Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

त्यजैनं रोहिणीमार्गं सांप्रतं त्वं शनैश्चर । मद्वाक्यादन्यथाऽहं त्वां नयिष्यामि यमक्षयम्

tyajainaṃ rohiṇīmārgaṃ sāṃprataṃ tvaṃ śanaiścara | madvākyādanyathā'haṃ tvāṃ nayiṣyāmi yamakṣayam

“โอ้พระศไนศจะระ จงละเส้นทางแห่งโรหิณีนี้เดี๋ยวนี้ หากเจ้าขัดพระวาจาของเรา เราจักส่งเจ้าไปยังพำนักแห่งยมะ”

त्यजabandon/leave
त्यज:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
एनम्this (one/it)
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — सर्वनाम-रूप
रोहिणीमार्गम्the path of Rohiṇī
रोहिणीमार्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोहिणी + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रोहिण्याः मार्गः)
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (at present/now)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Addressed subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — उत्तम/मध्यम-पुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun)
शनैश्चरO Śanaiścara
शनैश्चर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशनैश्चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
मद्वाक्यात्from my word/command
मद्वाक्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमद् (सर्वनाम) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मम वाक्यम्) — ‘from my word’
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (otherwise)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन — उत्तमपुरुष-सर्वनाम
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन — मध्यमपुरुष-सर्वनाम
नयिष्यामिI will lead/take
नयिष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नी (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
यमक्षयम्to Yama’s realm
यमक्षयम्:
Gati-karma (Destination object/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootयम + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (यमस्य क्षयः/यमक्षयः) — ‘Yama’s abode/realm of Yama’

Daśaratha

Scene: The hero confronts Śani and commands him to abandon Rohiṇī’s path; the threat of being sent to Yama’s realm hangs in the air, with Yama’s shadowy presence implied.

D
Daśaratha
Ś
Śanaiścara
R
Rohiṇī
Y
Yama

FAQs

Dharma includes firm, righteous restraint of harmful influences; authority must be exercised for protection, not ego.

The verse belongs to a tīrtha-māhātmya chapter, but this line emphasizes the moral drama rather than naming the tīrtha explicitly.

None stated here; the focus is on a dhārmic warning to avert harm.