Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि सर्वदा । तेनैवान्नं च पानं च जठरस्थं पचत्यलम

tvamagne sarvabhūtānāmantaścarasi sarvadā | tenaivānnaṃ ca pānaṃ ca jaṭharasthaṃ pacatyalama

โอ้พระอัคนี ท่านสถิตและเคลื่อนไหวอยู่ภายในสรรพสัตว์เสมอ ด้วยพลังนั้นเอง ท่านย่อยอาหารและน้ำดื่มที่อยู่ในท้องให้สุกงอมเพียงพอ

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; समासः—सर्वाणि भूतानि (all beings)
अन्तःwithin
अन्तः:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्थानवाचक (inside/within)
चरसिyou move; you dwell
चरसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तेनby that; by you (therefore)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पानम्drink
पानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
जठरस्थम्located in the stomach
जठरस्थम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootजठर + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अन्नम्/पानम् इत्यस्य विशेषणम्; समासः—जठरे स्थितम् (situated in the stomach)
पचतिcooks/digests
पचति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
अलम्fully; sufficiently
अलम्:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय (particle/adverb), पर्याप्त्यर्थे (sufficiently/fully)

Brahmā

Scene: A symbolic split-scene: outer yajña fire mirrored by an inner flame at the navel region of a seated yogic figure; food and drink transform into energy, showing digestion as sacred combustion.

A
Agni
A
All beings (sarvabhūta)
J
Jatharāgni (digestive fire)

FAQs

The divine is not only in external ritual fire but also as inner fire sustaining life; dharma links worship with embodied existence.

No specific tīrtha is named; the verse provides theological teaching within a tīrtha-māhātmya chapter.

None explicitly; it supports the idea of honoring Agni both in homa and through mindful living (since Agni operates within the body).