Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

raktaśṛṃga uvāca | nāhaṃ tatra gamiṣyāmi martya bhūmau kathaṃcana | yatra kaṇṭakino vṛkṣā rūkṣāḥ phalavivarjitāḥ

รัคตศฤงคะกล่าวว่า: เราจะไม่ไปยังแดนมนุษย์นั้นเลย ที่ซึ่งต้นไม้มีหนาม หยาบกระด้าง แห้งแล้ง และปราศจากผล

रक्तशृंगःRaktaśṛṅga (a proper name)
रक्तशृंगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्त-शृंग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (रक्तं शृंगं यस्य/रक्तशृंगः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; लिङ्गनिर्देशः अप्रासंगिकः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मर्त्यmortal, human
मर्त्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; 'भूमौ' इति विशेषणम्
भूमौon the earth/ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
कथंचनin any way; at all
कथंचन:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'in any way/at all')
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
कण्टकिनःthorny
कण्टकिनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकण्टकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'वृक्षाः' इति विशेषणम्
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
रूक्षाःdry, rough
रूक्षाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'वृक्षाः' इति विशेषणम्
फलविवर्जिताःdevoid of fruits
फलविवर्जिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल-विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+वर्ज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण; तत्पुरुष-समासः (फलैः विवर्जिताः)

Raktaśṛṅga

Type: kshetra

Listener: (addressed indirectly) the interlocutor in the tīrtha-māhātmya narrative; immediate addressee not explicit in this verse

Scene: Raktaśṛṅga speaks with aversion toward the mortal realm; behind him a bleak landscape of thorny, leafless trees and cracked earth, emphasizing sterility and spiritual dryness.

R
Raktaśṛṅga
M
Martya-bhūmi (mortal realm)

FAQs

Attachment to comfort can obstruct dharma; the narrative sets up the transformation of an apparently harsh place into a sacred, auspicious landscape.

The dialogue concerns going toward Nāgabila (named earlier), though this verse focuses on reluctance to enter the mortal region.

None; the verse is descriptive and argumentative, emphasizing environmental hardship as a reason for refusal.