Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

रक्षार्थं सर्वविप्राणां चमत्कारेण भूभुजा । भवद्भ्यां निर्मितः श्रेष्ठः प्रासादोऽयं मनोहरः

rakṣārthaṃ sarvaviprāṇāṃ camatkāreṇa bhūbhujā | bhavadbhyāṃ nirmitaḥ śreṣṭhaḥ prāsādo'yaṃ manoharaḥ

เพื่อคุ้มครองพราหมณ์ทั้งปวง ด้วยอัศจรรย์ฤทธิ์ของพระราชา ท่านทั้งสองได้สร้างปราสาท-เทวาลัยอันประเสริฐและงดงามนี้ขึ้น

रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रयोजनवाचकं (for the purpose of protection)
सर्वविप्राणाम्of all brāhmaṇas
सर्वविप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + विप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
चमत्कारेणby a miracle
चमत्कारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचमत्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
भूभुजाby the king
भूभुजा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
भवद्भ्याम्by you two
भवद्भ्याम्:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक; सर्वनाम-प्रयोग)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन; आदरार्थे (honorific)
निर्मितःconstructed
निर्मितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + √मा (मा॒ङ्; धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘made/constructed’
श्रेष्ठःexcellent
श्रेष्ठः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रासादःpalace/temple-building
प्रासादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Anvaya (Deictic/निर्देशक)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
मनोहरःbeautiful
मनोहरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Sūta (continued narration; verse addresses ‘you two’ within the story’s divine-human agency)

Type: kshetra

Scene: A king, with two principal builders/agents, consecrates a splendid prāsāda near a cave-shrine; brāhmaṇas stand protected and honored; the atmosphere is auspicious with lamps, banners, and offerings.

B
Bhūbhuj (king)
V
Vipra/Brāhmaṇas
P
Prāsāda
C
Camatkāra (marvel)

FAQs

Righteous kingship supports dharma by protecting the learned and establishing sacred structures through divine cooperation.

A prāsāda/temple establishment within the Hāṭakeśvara-kṣetra Ambāvṛddhā Māhātmya setting.

No direct prescription; it highlights protective temple-building as a dhārmic act aligned with sacred geography.