Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

तत्कथं संक्षयस्तस्याः कर्तुं केनापि शक्यते । मनसापि महाभागाः पादुकानां विशेषतः

tatkathaṃ saṃkṣayastasyāḥ kartuṃ kenāpi śakyate | manasāpi mahābhāgāḥ pādukānāṃ viśeṣataḥ

แล้วผู้ใดเล่าจะทำให้พระนางเสื่อมถอยได้? โอ้ผู้มีบุญทั้งหลาย โดยเฉพาะในเรื่องปาทุกาเหล่านั้น แม้เพียงในความคิดก็ยังมิอาจ

तत्then/that
तत्:
Avyaya (Discourse)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; ‘तत्’ = then/that (discourse particle)
कथम्how?
कथम्:
Avyaya (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb)
संक्षयःdestruction, loss
संक्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to do, to make
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive); क्रियार्थे ‘to do/make’
केनby whom/with what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
अपिeven
अपि:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (even/also)
शक्यतेis possible, can be done
शक्यते:
Kriya (Possibility)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
मनसाby mind, mentally
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अपिeven
अपि:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (even)
महाभागाःO great ones / fortunate ones
महाभागाः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहā + भाग (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महान्तः भागाः/महाभागाः = ‘great/fortunate ones’), संबोधनार्थेऽपि सम्भवः
पादुकानाम्of the sandals
पादुकानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (especially, particularly)

Śiva (Maheśvara)

Tirtha: Pādukā (Devī-associated)

Type: kshetra

Listener: Mahābhāgāḥ (devas addressed)

Scene: The Lord calmly instructs the devas, raising a hand in assurance; the pādukā symbol glows steadily, untouched by time; devas’ anxious faces soften into contemplation.

Ś
Śiva
A
Ambā (implied)
P
Pādukā
D
Devas (addressed)

FAQs

True sacred power rooted in the Supreme Goddess cannot be diminished by external acts—or even by mere intention.

The Pādukā site of Ambā in Hāṭakeśvara-kṣetra, presented as especially inviolable.

None; it is a doctrinal assertion about the impossibility of diminishing the Goddess/Pādukā’s sanctity.