Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

कस्यचित्त्वथ कालस्य दृष्टा सा केनचि द्द्विजाः । तत्रस्था जारसंयुक्ता स्वभर्तुश्च निवेदिता

kasyacittvatha kālasya dṛṣṭā sā kenaci ddvijāḥ | tatrasthā jārasaṃyuktā svabhartuśca niveditā

ครั้นล่วงกาลไป มีพราหมณ์ผู้หนึ่งเห็นนางอยู่ที่นั่นกับชู้รัก แล้วนำเรื่องนั้นไปกราบทูลแก่สามีของนาง

kasya-citof some
kasya-cit:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्धे/Genitive), एकवचनम्; ‘चित्’ अनिर्दिष्टार्थक-निपातः (indefinite)
tubut
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
athathen
atha:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)
kālasyaof time
kālasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्धे/Genitive), एकवचनम्
dṛṣṭāwas seen
dṛṣṭā:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formभूतकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः (was seen)
she
:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
kena-citby someone
kena-cit:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करणे/Instrumental), एकवचनम्; ‘चित्’ अनिर्दिष्टार्थक-निपातः
dvijāḥbrāhmaṇas (twice-born)
dvijāḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता/Subject), बहुवचनम्
tatra-sthāstanding/being there
tatra-sthā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottatra (अव्यय) + sthā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (तत्र स्थिता)
jāra-saṃyuktāassociated with a lover
jāra-saṃyuktā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootjāra (प्रातिपदिक) + saṃyukta (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (जारैः संयुक्ता = joined with a paramour)
sva-bhartuḥof her own husband
sva-bhartuḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + bhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्धे/Genitive), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वस्य भर्ता)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
niveditāwas reported/informed
niveditā:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (धातु)
Formभूतकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि (was reported/informed)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Caturāsya-āśrama tīrtha (context)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas / sages

Scene: A Brahmin witness glimpses the lovers in the secluded place; the next vignette shows him informing the husband, setting the moral machinery in motion.

D
dvija (a Brahmin witness)

FAQs

Adharma tends toward exposure; society and conscience function as witnesses, bringing actions to consequence.

Not named in this verse; the tīrtha context is broader than this single narrative moment.

None; the verse advances the story toward a later ‘divine ordeal’ (divyagraha).