Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

ततः सर्वे सुरास्तत्र स्वयं दक्षेण पूजिताः । यथाश्रेष्ठं यथाज्येष्ठमुपविष्टा यथाक्रमम् । परिवार्याखिलां वेदिं मंडपांतरवर्तिनीम्

tataḥ sarve surāstatra svayaṃ dakṣeṇa pūjitāḥ | yathāśreṣṭhaṃ yathājyeṣṭhamupaviṣṭā yathākramam | parivāryākhilāṃ vediṃ maṃḍapāṃtaravartinīm

ต่อมา ทวยเทพทั้งปวง ณ ที่นั้นได้รับการบูชาด้วยพระหัตถ์ของทักษะเอง แล้วจึงนั่งตามลำดับโดยสมควร ตามฐานะและความอาวุโส โอบล้อมแท่นบูชาทั้งหมดซึ่งตั้งอยู่ภายในมณฑป

ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय—कालवाचक/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय—देशवाचक (locative adverb)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis/कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय—स्वकृत्य/स्वतन्त्रार्थक (by oneself)
दक्षेणby Dakṣa
दक्षेण:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
पूजिताःhonoured/worshipped
पूजिताः:
Karya (Patient/कर्म)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त, passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘सुराः’ इत्यस्य विशेषणम्
यथाaccording as
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय—उपमान/अनुरूपार्थक (as/according to)
श्रेष्ठम्according to rank (the best)
श्रेष्ठम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative used adverbially), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (best-wise)
यथाaccording as
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय—अनुरूपार्थक
ज्येष्ठम्according to seniority
ज्येष्ठम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (seniority-wise)
उपविष्टाःseated
उपविष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘सुराः’ इत्यस्य विशेषणम्
यथाaccording to
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय—अनुरूपार्थक
क्रमम्in order
क्रमम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative used adverbially), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि-√वृ (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having surrounded’
अखिलाम्entire
अखिलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; ‘वेदिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
वेदिम्altar/raised platform
वेदिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवेदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
मण्डप-अन्तर-वर्तिनीम्situated inside the pavilion
मण्डप-अन्तर-वर्तिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमण्डप (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषः (मण्डपस्य अन्तरे वर्तिनी) ‘वेदिम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa; exact speaker not identifiable from snippet)

Type: kshetra

Scene: Dakṣa stands as host-priest, offering arghya and flowers to assembled devas; the gods sit in concentric order around a central altar inside a decorated pavilion with banners and lamps.

D
Dakṣa
S
Suras (gods)
V
Vedi (altar)
M
Maṇḍapa (pavilion)

FAQs

Dharma is expressed through proper honor (pūjā) and orderly conduct in sacred space, especially around the vedi of ritual.

The verse describes a ritual pavilion and altar within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative; the precise tīrtha is not specified in this excerpt.

It indicates pūjā to assembled deities and orderly seating around the vedi within a maṇḍapa—elements typical of yajña-related protocol.