Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

अथ क्रमेण गच्छंतस्ते सर्वे कुरुपाण्डवाः । आनर्तविषयं प्राप्ता धनधान्यसमाकुलम्

atha krameṇa gacchaṃtaste sarve kurupāṇḍavāḥ | ānartaviṣayaṃ prāptā dhanadhānyasamākulam

แล้วเหล่ากุรุและปาณฑพทั้งปวงก็เดินทางไปตามลำดับขั้น จนถึงแคว้นอานรต อันอุดมด้วยทรัพย์และธัญญาหาร

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक/आरम्भसूचक (indeclinable particle; then/now)
क्रमेणgradually, in sequence
क्रमेण:
Adhikarana (Manner/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (करण) एकवचन; अव्ययीभावार्थे (instrumental used adverbially: 'in order/gradually')
गच्छन्तःgoing, proceeding
गच्छन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्त; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; विशेषण (qualifying 'ते')
कुरुपाण्डवाःthe Kurus and the Pāṇḍavas
कुरुपाण्डवाः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु + पाण्डव (प्रातिपदिके)
Formद्वन्द्वसमास (copulative); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
आनर्तविषयम्the region of Ānarta
आनर्तविषयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआनर्त + विषय (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'of Ānarta'); पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
प्राप्ताःhaving reached
प्राप्ताः:
Karta (Predicate of subject/कर्ता-विशेष्य)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formभूतकाले कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
धनधान्यसमाकुलम्filled with wealth and grain
धनधान्यसमाकुलम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन + धान्य + समाकुल (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय/समाहार-प्रायः (descriptive compound: 'wealth-and-grain-abounding'); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण (qualifying 'आनर्तविषयम्')

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Ānarta region (gateway to Hāṭakeśvara-kṣetra in the following verses)

Type: kshetra

Scene: A caravan-like royal pilgrimage: Kurus and Pāṇḍavas moving in orderly stages across a fertile landscape, granaries and golden fields indicating abundance as they enter Anarta.

K
Kurus
P
Pāṇḍavas
Ā
Ānarta

FAQs

Pilgrimage is portrayed as a deliberate, step-by-step movement through sacred landscapes, linking geography with dharmic memory.

The verse names Ānarta as the region reached; the later focus of praise is Hāṭakeśvara-kṣetra.

None; it is a geographical-progress marker.