Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

शीर्णानि चलिते तस्मिन्पर्वते व्यथिता द्विजाः । प्रायशो निधनं प्राप्तास्तथाऽन्ये मूर्छयार्दिताः

śīrṇāni calite tasminparvate vyathitā dvijāḥ | prāyaśo nidhanaṃ prāptāstathā'nye mūrchayārditāḥ

เมื่อภูเขานั้นสั่นสะเทือน สิ่งก่อสร้างก็พังทลายลง เหล่าพราหมณ์ต่างได้รับความทุกข์ทรมาน หลายคนถึงแก่ความตาย และคนอื่นๆ ก็ล้มลงด้วยความหมดสติ

शीर्णानिbroken, shattered
शीर्णानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशीर्ण (कृदन्त; √शॄ/शॄञ् (धातु) ‘to break/decay’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; भूतकृत् (क्त) ‘broken/decayed’
चलितेwhen (it) moved
चलिते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचलित (कृदन्त; √चल् (धातु) ‘to move’)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; भूतकृत् (क्त) ‘having moved/when moved’
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पर्वतेon the mountain
पर्वते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
व्यथिताःdistressed, afflicted
व्यथिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यथित (कृदन्त; √व्यथ् (धातु) ‘to be pained’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; भूतकृत् (क्त)
द्विजाःBrahmins (twice-born)
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
प्रायशःmostly, generally
प्रायशः:
Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रायशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
निधनम्death, destruction
निधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
प्राप्ताःreached, met with
प्राप्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्राप्त (कृदन्त; √प्राप् (धातु) ‘to obtain/reach’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; भूतकृत् (क्त) — ‘having reached/attained’ (finite sense)
तथाthus, likewise
तथा:
Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
मूर्छयाby fainting, by swoon
मूर्छया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमूर्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
अर्दिताःafflicted, tormented
अर्दिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्दित (कृदन्त; √अर्द् (धातु) ‘to afflict/press’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; भूतकृत् (क्त)

Sūta

Type: kshetra

Scene: A mountain shudders; stone structures crack and collapse; brāhmaṇas and townsfolk scatter in fear; some lie fallen, others mourn amid dust clouds.

D
Dvipja (dvijāḥ)
R
Raktaśṛṅga / mountain (contextual)

FAQs

Worldly supports can collapse suddenly; Purāṇic māhātmya points beyond fear toward the divine power that restores steadiness to life and place.

The calamity description remains within the Camatkārapura/Raktaśṛṅga sacred-region account in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

None; the verse describes consequences of the shaking mountain rather than prescribing rites.