Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

ऋषय ऊचुः । रक्तशृंगः कथं तेन निश्चलोऽपि दृढीकृतः । कस्य वाक्येन नो ब्रूहि विस्तरेण महामते

ṛṣaya ūcuḥ | raktaśṛṃgaḥ kathaṃ tena niścalo'pi dṛḍhīkṛtaḥ | kasya vākyena no brūhi vistareṇa mahāmate

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า “รักตศฤงคะนั้นเดิมก็ไม่เคลื่อนไหวอยู่แล้ว เขาทำให้มั่นคงยิ่งขึ้นได้อย่างไร? ข้าแต่ท่านผู้มีปัญญายิ่ง โปรดบอกแก่เราโดยพิสดาร—ด้วยวาจาของผู้ใดจึงสำเร็จ?”

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Perfect, 3rd plural
रक्तशृङ्गःRaktaśṛṅga
रक्तशृङ्गः:
Karta (Topic/कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्त + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Interrogative adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
तेनby him/that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (by him/that)
निश्चलःimmovable
निश्चलः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Predicate/attributive to रक्तशृङ्गः
अपिeven/though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (even/though)
दृढीकृतःwas made firm
दृढीकृतः:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृढी+कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; causative/denominative sense ‘made firm’
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of whom)
वाक्येनby (what) statement
वाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
नःto us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन बहुवचन-रूप (enclitic); here चतुर्थी बहुवचनार्थे ‘to us’
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative, 2nd singular
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular used adverbially
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (O great-minded one)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Raktaśṛṅga

Type: peak

Listener: Sūta

Scene: A circle of sages, calm yet curious, address the narrator: ‘How was Raktaśṛṅga made firm; by whose word?’ The setting suggests an āśrama or tīrtha-side assembly.

R
Raktaśṛṅga
S
Skanda (implied)

FAQs

Sacred tradition invites inquiry; understanding a tīrtha’s origin deepens śraddhā and connects pilgrims to the dharmic meaning of the place.

Raktaśṛṅga is the highlighted sacred landmark within the Camatkārapura-region narrative of the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

None; it is a request for detailed explanation about the sanctifying cause.