Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

हावैर्भावैः समोपेतं हास्यैरन्यैस्तदात्मिकैः । यावद्वर्षसहस्रांतं दिव्यं चैव निमेषवत्

hāvairbhāvaiḥ samopetaṃ hāsyairanyaistadātmikaiḥ | yāvadvarṣasahasrāṃtaṃ divyaṃ caiva nimeṣavat

พร้อมด้วยกิริยาหยอกเย้า อารมณ์อ่อนหวาน ทั้งเสียงหัวเราะและอาการอื่นอันเป็นเช่นนั้น กาลทิพย์นั้น—ยาวนานถึงพันปี—กลับผ่านไปประหนึ่งชั่วพริบตา

hāvaiḥwith amorous gestures
hāvaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roothāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
bhāvaiḥwith emotions/expressions
bhāvaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
samopetamendowed/attended with
samopetam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + upa + ita (प्रातिपदिक; √i/√et?)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘सम्-उप-इ’ → समुपेत; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्म/वस्तु)
hāsyaiḥwith laughter/smiles
hāsyaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roothāsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
anyaiḥother
anyaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (तदात्मिकैः)
tadātmikaiḥof that nature/consisting of those
tadātmikaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Roottad + ātmika (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तदात्मिका = तद्रूपा/तद्गुणयुक्ताः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
yāvatup to
yāvat:
Adhikarana (Limit/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक-अव्यय (up to/as long as)
varṣayear
varṣa:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग (in compound)
sahasrathousand
sahasra:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग (in compound)
antamending at (i.e., lasting)
antam:
Karman (Extent/कर्म)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: वर्ष-सहस्र-अन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक
divyamdivine
divyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (काल/अवधि)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
nimeṣa-vatlike a blink (as if in an instant)
nimeṣa-vat:
Visheshana (Simile/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnimeṣa + vat (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास/तद्धितान्त (वत् = possessing/like); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमानवाचक-विशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator)

Tirtha: Kailāsa (implied)

Type: peak

Scene: Śiva and Pārvatī in playful, affectionate exchange—gestures, smiles, laughter—while a subtle cosmic motif shows a thousand-year span flowing like a blink, suggesting transcendence of time.

Ś
Śiva
P
Pārvatī

FAQs

Divine time and human time differ; in the presence of the sacred, vast spans can appear effortless and momentary.

No particular tīrtha is praised in this verse; it continues the Kailāsa-centered narrative mood.

None.