Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

अथ तं पार्थिवं दृष्ट्वा स मुनिस्तुष्टिसंयुतः । अर्घं दत्त्वा यथान्यायं स्वागतेनाभिनंद्य च

atha taṃ pārthivaṃ dṛṣṭvā sa munistuṣṭisaṃyutaḥ | arghaṃ dattvā yathānyāyaṃ svāgatenābhinaṃdya ca

ครั้นเห็นพระราชานั้นแล้ว ฤๅษีผู้เปี่ยมด้วยความยินดีได้ถวาย “อรฺฆยะ” ตามจารีต และกล่าวถ้อยคำต้อนรับอันสมควรเพื่อแสดงการนอบน้อม

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; पुल्लिङ्गे, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचनम्; accusative singular
पार्थिवम्the king
पार्थिवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचनम्; accusative singular (राजानम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund); पूर्वकालिकक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; पुल्लिङ्गे, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचनम्; nominative singular
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचनम्; nominative singular
तुष्टि-संयुतःendowed with satisfaction
तुष्टि-संयुतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्टि (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (तुष्ट्या/तुष्टिं सह युतः); पुल्लिङ्गे, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचनम्; nominative singular; विशेषणम्
अर्घम्honor-offering (arghya)
अर्घम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचनम्; accusative singular
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः; पूर्वकालिकक्रिया
यथा-न्यायम्according to proper rule
यथा-न्यायम्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + न्याय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययम्; क्रियाविशेषणम्
स्वागतेनwith a welcome (greeting)
स्वागतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3/तृतीया), एकवचनम्; instrumental singular (by words of welcome)
अभिनन्द्यhaving greeted
अभिनन्द्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-नन्द् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund); पूर्वकालिकक्रिया
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

Sūta

Type: kshetra

Scene: A serene sage steps forward with a water-vessel and offering tray, presenting arghya to the approaching king; the hermitage shows sacred fires, kusa grass, and a calm water source nearby.

J
Jamadagni (the sage, implied)
S
Sahasrārjuna (the king, implied)
A
Arghya

FAQs

Atithi-dharma is paramount: even a powerful visitor is honored through proper ritual welcome, reflecting the purity of a sage’s conduct.

Implicitly the Hāṭakeśvara-kṣetra environment, where dharmic hospitality is showcased as part of tīrtha-māhātmya.

Offering arghya and welcoming the guest according to established rule (yathā-nyāya).