Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया

rājovāca satyametaddvijaśreṣṭhā yadbhavadbhirudāhṛtam | rahasyamapi vaktavyaṃ yuṣmākaṃ sāṃprataṃ mayā

พระราชาตรัสว่า “โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ สิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเป็นความจริง บัดนี้เราจักเปิดเผยความลับอันเกี่ยวเนื่องกับท่านทั้งหลายด้วย”

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्यम्true
सत्यम्:
Pradhana-visheshya (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाक्यविधेय (predicate nominal)
एतत्this
एतत्:
Karta (Logical subject of ‘सत्यम्’/विषय)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘this’
द्विजश्रेष्ठाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजश्रेष्ठाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), बहुवचन; ‘श्रेष्ठाः’ इति प्रधान
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक—(एतत्)
भवद्भिःby you (honorific)
भवद्भिः:
Karana/Karta (Agent in passive sense/कर्तृ)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; आदरार्थे ‘you’
उदाहृतम्has been stated
उदाहृतम्:
Kriya (Predicate in passive/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे
रहस्यम्a secret
रहस्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Visheshana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (also/even)
वक्तव्यम्should be told
वक्तव्यम्:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligative); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be said/should be told’
युष्माकम्to you / of you
युष्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Desha-kala-adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (now/at present)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

Rājā (the king)

Tirtha: Devī-āyatana (name not specified)

Type: kshetra

Listener: Dvija-śreṣṭhas (brāhmaṇas)

Scene: A king addresses assembled brāhmaṇas, affirming their statement and preparing to reveal a secret; the temple precinct frames the courtly yet sacred exchange.

B
Brāhmaṇa(s)
P
Pradakṣiṇā (context)

FAQs

Sacred teachings are often unfolded through humility and truthful acknowledgement before the learned, followed by honest disclosure.

The setting remains within a Devī-related tīrtha/temple narrative in Nāgarakhaṇḍa; the verse itself introduces the king’s personal testimony.

No direct prescription here; it functions as a narrative transition toward explaining the power of pradakṣiṇā.