Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

तद्दुःखं न वयं शक्ता हृदि धर्तुं कथंचन । रमते स हि रोहिण्या चंद्रमाः सहितोऽनिशम्

tadduḥkhaṃ na vayaṃ śaktā hṛdi dhartuṃ kathaṃcana | ramate sa hi rohiṇyā caṃdramāḥ sahito'niśam

‘ความทุกข์นั้นพวกเรามิอาจแบกรับไว้ในดวงใจได้เลย; เพราะพระจันทร์ย่อมรื่นรมย์อยู่กับโรหิณีตลอดกาล ทั้งกลางคืนและกลางวัน’

tat-duḥkhamthat sorrow
tat-duḥkham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottat (तद्) + duḥkha (दुःख)
Formकर्मधारय (tat duḥkham); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
vayamwe
vayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-सर्वनाम)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
śaktāḥable
śaktāḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootśakta (शक्त-प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृविशेषण
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (हृद्-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
dhartumto bear
dhartum:
Prayojana (purpose of ability)
TypeIndeclinable
Rootdhṛ (धृ-धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘to bear/hold’
kathaṃcanain any way
kathaṃcana:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkathaṃcana (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/न्यूनार्थक (in any way/at all)
ramatesports/enjoys
ramate:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootram (रम्-धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
rohiṇyāwith Rohiṇī
rohiṇyā:
Sahakāraka (सह-योगे)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
caṃdramāḥthe Moon
caṃdramāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṃdramās (चन्द्रमस्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sahitaḥaccompanied
sahitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsahita (सहित-प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; caṃdramāḥ-विशेषण
aniśamconstantly
aniśam:
Kālādvaya/Kriyāviśeṣaṇa (काल/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaniśam (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (constantly)

The daughters of Dakṣa (contextual)

Scene: Under a moonlit canopy, Soma remains inseparably with Rohiṇī, while the other wives, distant and dimly lit, clasp their hands in despair, conveying the pain of continual neglect.

C
Candra
R
Rohiṇī
D
Dakṣa

FAQs

Partiality born of attachment violates dharma and causes collective suffering; balance and restraint are repeatedly upheld in Purāṇic teaching.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None in this verse.