Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। ऋषय ऊचुः । माहित्थेयं त्वयाख्याता या पुरा सूतनन्दन । केन संस्थापिता तत्र वद सर्वमशेषतः

| ṛṣaya ūcuḥ | māhittheyaṃ tvayākhyātā yā purā sūtanandana | kena saṃsthāpitā tatra vada sarvamaśeṣataḥ

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า: “โอ บุตรแห่งสูตะ ท่านได้เคยพรรณนามาหิตถี (ตถีรถะอันศักดิ์สิทธิ์) มาแล้ว ที่นั่นผู้ใดเป็นผู้สถาปนา? จงบอกเราทั้งหมดโดยไม่ให้เหลือสิ่งใดไว้”

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
माहित्थेयम्(this) Māhittheya (topic/legend)
माहित्थेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहित्थेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
आख्याताwas narrated/told
आख्याता:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विद्या/कथा इत्यादि स्त्रीलिङ्ग-शब्दस्य विशेषणरूपेण)
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
सूतनन्दनO son of Sūta
सूतनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूतस्य नन्दनः)
केनby whom/with what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
संस्थापिताwas established
संस्थापिता:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (या इत्यस्य विशेषणम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अशेषतःcompletely, without remainder
अशेषतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formतद्धितान्त-अव्यय (adverbial formation), प्रकारवाचक

Ṛṣis (sages)

Tirtha: Māhitthī / Māhittha

Type: kshetra

Listener: Sūta-nandana (respondent in subsequent verses)

Scene: A forest hermitage assembly: seated ṛṣis with matted hair and deer-skins address Sūta’s son, requesting the complete origin of Māhitthī; palm-leaf manuscripts and a sacrificial fire nearby.

Ṛṣis
S
Sūta

FAQs

Sacred geography is preserved through attentive listening and inquiry; seekers ask for the full origin-story to understand a tīrtha’s power and proper reverence.

Māhittha/Māhitthī is the focal sacred subject being asked about; the verse frames its establishment as a matter of tīrtha-mahātmya.

None; this verse is a narrative inquiry requesting the complete account of installation/establishment (saṃsthāpanā).