Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

तत्स्थानं गालवोद्दिष्टं हर्षेण महतान्वितः । तत्राश्वत्थतरुं स्थाप्य पुत्रत्वे चाभिषेच्य च

tatsthānaṃ gālavoddiṣṭaṃ harṣeṇa mahatānvitaḥ | tatrāśvatthataruṃ sthāpya putratve cābhiṣecya ca

ครั้นถึงสถานที่ที่กาลวะชี้บอก ด้วยความปีติยิ่ง เขาได้ตั้งต้นอัศวัตถะไว้ ณ ที่นั้น และประกอบพิธีอภิเษกให้ดำรงฐานะเป็นบุตร

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; (स्थानम् इति विशेषण)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
गालवोद्दिष्टम्indicated by Gālava
गालवोद्दिष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगालव + उद्दिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; षष्ठी-तत्पुरुष (गालवेन उद्दिष्टम्)
हर्षेणwith joy
हर्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
महताgreat
महता:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; (हर्षेण इति विशेषण—‘great joy’)
अन्वितःendowed; accompanied
अन्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्वि + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विदुरः इति कर्तृपदं गम्यते)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अश्वत्थतरुम्an aśvattha tree
अश्वत्थतरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ + तरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (अश्वत्थः एव तरुः/अश्वत्थ-तरुः)
स्थाप्यhaving स्थापित/placed
स्थाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (Gerund) ल्यप्-प्रत्यय (absolutive)
पुत्रत्वेin the status of sonhood; as a son
पुत्रत्वे:
Adhikarana (State/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अभिषेच्यhaving consecrated/anointed
अभिषेच्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootअभि + सिच् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (Gerund) ल्यप्-प्रत्यय (absolutive)
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Aśvattha-pratiṣṭhā-sthāna (within Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Vidura joyfully plants/installs an aśvattha; a small kalaśa pours water in abhiṣeka; attendants hold offerings; the tree is adorned with cloth/garlands; the atmosphere is festive yet sacred.

G
Gālava
A
Aśvattha (pipal tree)

FAQs

Nature can be ritually integrated into dharma; sanctifying a tree at a holy spot becomes a vehicle for merit and healing.

The place indicated by Gālava within the Hāṭakeśvara sacred region (kṣetra-context of Adhyāya 59).

Sthāpana (installation) of an aśvattha tree and abhiṣeka (consecration) granting it putratva (son-status).