Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्त्रैलोक्यदीपको हरः । अन्तर्धानं गतो विप्रा यथा दीपोऽत्र तत्क्षणात्

sūta uvāca | evamuktvā sa bhagavāṃstrailokyadīpako haraḥ | antardhānaṃ gato viprā yathā dīpo'tra tatkṣaṇāt

สูตะกล่าวว่า: ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระภควานหระ ผู้เป็นประทีปแห่งไตรโลก โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย ก็อันตรธานหายไปในบัดดล ดุจประทีปที่นี่ดับลงฉับพลัน

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रैलोक्य-दीपकःlamp of the three worlds
त्रैलोक्य-दीपकः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + दीपक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रैलोक्यस्य दीपकः)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अन्तर्धानम्disappearance, invisibility
अन्तर्धानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गतःwent/entered
गतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (having gone)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), बहुवचन
यथाjust as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/तुलनावाचक अव्यय (comparative particle)
दीपःa lamp
दीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
तत्-क्षणात्in that very instant, immediately
तत्-क्षणात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोग (immediately); तत्पुरुष (तस्मात् क्षणात्)

Sūta

Tirtha: Niṣadhā-purī Śiva-sannidhāna (contextual)

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: Hara, radiant like a cosmic lamp, finishes speaking; in the next instant his form dissolves into light, leaving the brāhmaṇas astonished, as if a lamp has been snuffed out.

S
Sūta
H
Hara (Śiva)

FAQs

Divine presence may appear and withdraw instantly; therefore one should value instruction and darśana when it is granted.

The verse sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra / Naleśvara Māhātmya stream of the Nāgara Khaṇḍa’s tīrtha narration.

No direct ritual is prescribed here; it narrates Śiva’s sudden disappearance after speaking.