Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

विष्णवे पृथिवीं दत्त्वा बलिः पातालमाश्रितः । सत्यवाक्यं समाश्रित्य न निष्क्रामति दैत्यपः

viṣṇave pṛthivīṃ dattvā baliḥ pātālamāśritaḥ | satyavākyaṃ samāśritya na niṣkrāmati daityapaḥ

ครั้นถวายแผ่นดินแก่พระวิษณุแล้ว พลีจึงไปอาศัยในปาตาละ ด้วยยึดมั่นในวาจาสัตย์ของตน เจ้าแห่งพวกไทตยะนั้นจึงไม่ออกไปจากที่นั้น

विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund)
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
पातालम्Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
आश्रितःhaving resorted to/entered
आश्रितः:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootआ + श्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्यवाक्यम्truthful promise/word
सत्यवाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सत्यं वाक्यम्)
समाश्रित्यhaving relied on/holding to
समाश्रित्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
निष्क्रामतिgoes out/comes forth
निष्क्रामति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + क्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
दैत्यपःthe lord/king of the Daityas
दैत्यपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य + प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यस्य पः/पालकः इति अर्थे)

Narrative voice (contextual, not explicit in this verse)

Type: kshetra

Listener: Sakhyaḥ (companions)

Scene: Vāmana receiving the gift of earth; Bali, humbled yet steadfast, later shown residing in Pātāla, bound by his own truthful promise.

V
Viṣṇu
B
Bali
P
Pātāla
D
Daitya

FAQs

A vow once given in truth binds even the mighty; satya safeguards dharma more than power or status.

No explicit tīrtha is named in the verse; it supports the Māhātmya’s ethical framework for pilgrimage and sacred conduct.

The implied prescription is dāna (gift) upheld by satya—charity becomes dharmic when one honors the pledged word.