Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्मिन्देशे द्विजोत्तमाः । आ यातं गोकुलं रम्यं गोपगोपीसमाकुलम्

kasyacittvatha kālasya tasmindeśe dvijottamāḥ | ā yātaṃ gokulaṃ ramyaṃ gopagopīsamākulam

ครั้นกาลล่วงไปบ้าง โอ้ท่านพราหมณ์ผู้ประเสริฐ ในแดนนั้นได้มีโคกุลอันรื่นรมย์ คือชุมชนของเหล่าโคบาล มาถึง เต็มไปด้วยโคบาลและหญิงโคบาล

कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular); अनिश्चितार्थक (indefinite: of some)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular)
देशेin the region
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.)
द्विजोत्तमाःexcellent Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक: द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.)
towards
:
Sambandha (Directional particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपसर्गार्थे/आगमनसूचक (prefix-like: towards/unto)
यातम्gone/arrived
यातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √या (या धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
गोकुलम्Gokula
गोकुलम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootगोकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.)
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); विशेषणम् (qualifier of गोकुलम्)
गोपगोपीसमाकुलम्filled with cowherds and cowherd-women
गोपगोपीसमाकुलम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोप-गोपी-समाकुल (प्रातिपदिक: गोप + गोपी + समाकुल)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); विशेषणम् (qualifier of गोकुलम्)

Narrator (within the Purāṇic dialogue; exact named speaker not in snippet)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra narrative region (approach to redemptive event)

Type: kshetra

Listener: Dvija interlocutor(s) (‘dvijottamāḥ’)

Scene: A pastoral caravan arrives: huts and cattle pens being set up, gopas with staffs, gopīs carrying pots; the forest edge darkens behind them where the tiger watches unseen—contrast of innocence and danger.

G
Gokula
G
Gopas
G
Gopīs

FAQs

Purāṇic tīrtha stories root divine events in lived communities, showing dharma unfolding in ordinary landscapes.

The narrative remains within the Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra / Kalaśeśvara context; Gokula appears as a nearby settlement in the story-world.

None; it introduces a new setting and population entering the region.