Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

दीनांधकृपणेभ्यश्च तथान्येभ्यः सहस्रशः । वर्षेवर्षे सदैवं स समभ्येत्य महीपतिः । वैशाख्यां जागरं तस्य देवस्य पुरतोऽकरोत्

dīnāṃdhakṛpaṇebhyaśca tathānyebhyaḥ sahasraśaḥ | varṣevarṣe sadaivaṃ sa samabhyetya mahīpatiḥ | vaiśākhyāṃ jāgaraṃ tasya devasya purato'karot

พระราชานั้นยังทรงถวายทานแก่คนยากไร้ คนตาบอด และผู้ขัดสน ตลอดจนผู้อื่นอีกนับพัน ๆ ครั้นแล้วปีแล้วปีเล่า พระองค์เสด็จมา และในเดือนไวศาขะทรงประกอบการเฝ้าตื่นคืนทั้งคืนต่อหน้าพระเป็นเจ้านั้น

dīnafrom the poor
dīna:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Ablative/5th, Plural; adjective)
andhafrom the blind
andha:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Ablative/5th, Plural; adjective)
kṛpaṇebhyaḥfrom the wretched/miserly
kṛpaṇebhyaḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootkṛpaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Ablative/5th, Plural)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
tathālikewise
tathā:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकं क्रियाविशेषणम् (indeclinable adverb: 'thus/likewise')
anyebhyaḥfrom others
anyebhyaḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Ablative/5th, Plural)
sahasraśaḥby thousands
sahasraśaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsahasraśas (अव्यय; सहस्र-शस्)
Formपरिमाणवाचक-अव्ययम् (distributive/quantifying indeclinable: 'by thousands')
varṣein a year
varṣe:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Neuter, Locative/7th, Singular)
varṣeyear after year
varṣe:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (Neuter, Locative/7th, Singular; repetition)
sadāalways
sadā:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative/1st, Singular; pronoun)
samabhyetyahaving approached
samabhyetya:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootsam-ā-√i (धातु) + ल्यप् (Kṛdanta)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्ययम् (gerund/absolutive): ‘समभ्येत्य’ (having approached/come)
mahīpatiḥthe king
mahīpatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī-pati (प्रातिपदिक; मही + पति)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (Masculine, Nominative/1st, Singular; 'lord of the earth')
vaiśākhyāmin (the month of) Vaiśākha
vaiśākhyām:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootvaiśākhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Feminine, Locative/7th, Singular)
jāgaramnight-vigil
jāgaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjāgara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Neuter, Accusative/2nd, Singular)
tasyaof that
tasya:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive/6th, Singular; pronoun)
devasyaof the deity
devasya:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Genitive/6th, Singular)
purataḥin front (of)
purataḥ:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootpuratas (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (spatial adverb: 'in front of')
akarotdid/performed
akarot:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम् (3rd person singular)

Sūta

Tirtha: Mahākāla-sannidhi

Type: kshetra

Scene: A king arrives yearly in Vaiśākha, distributing alms to the poor and blind, then keeping an all-night vigil with lamps before Mahākāla in the temple courtyard.

V
Vaiśākha (month)
M
Mahākāla (implied 'that Lord')

FAQs

Śaiva devotion is validated by compassion: worship before Mahākāla is paired with sustained charity to the vulnerable.

The Mahākāla worship site described in this adhyāya (with Camatkārapura named earlier) is the setting for the recurring vigil.

Recurring yearly observance: giving dāna widely (including to the poor, blind, and destitute) and performing Vaiśākha jāgaraṇa before the deity.